Kaatsen en kermis horen in Herne al vele jaren bij elkaar. Dat bleek zaterdag 26 september opnieuw toen Kaatsclub Herne Statie, samen met de Veteranen Kokejane en met de medewerking van het lokaal bestuur Pajottegem, vier ploegen tussen de lijnen bracht voor de Grote Kermisprijs Pierre Pletinckx en Georgy Peeters. Herne Statie, Veteranen Kokejane, Young Herne en All Stars Kokejane namen het tegen elkaar op. Uiteindelijk trok Young Herne aan het langste eind. Maar minstens even belangrijk als de sportieve strijd was het in leven houden van een volkssport die ooit onlosmakelijk verbonden was met het dorps- en caféleven in deze streek. Een honderdtal belangstellenden kwam de wedstrijden volgen.
Pierre Pletinckx en Georgy Peeters niet vergeten
De Grote Kermisprijs draagt niet toevallig de namen van Pierre Pletinckx en Georgy Peeters. Beiden speelden een belangrijke rol in het kaatsgebeuren in Herne. Pletinckx was zelf kaatser, terwijl Peeters als trouwe supporter nauw bij de sport betrokken was. Beiden zijn inmiddels overleden. Voor de huidige generatie kaatsers blijft hun bijdrage belangrijk genoeg om hun namen aan de kermisprijs te verbinden. Op die manier wil de club twee mensen blijven herinneren die jarenlang mee het gezicht van het kaatsen in Herne bepaalden.
De band tussen kaatsen en de Hernse kermis gaat overigens veel verder terug dan het huidige tornooi. Toen Herne en Kokejane nog over actieve competitieploegen beschikten, was kaatsen tijdens de kermis haast een vanzelfsprekendheid. De huidige formule ontstond een tiental jaar geleden. Aanvankelijk kwam de vraag vanuit het toenmalige gemeentebestuur, waar voldoende spelers gevonden werden om zelf een ploeg te vormen. Een tijdlang lag de nadruk op die gemeentelijke ploeg en op andere ploegen uit Groot-Herne. Toen daarvoor onvoldoende spelers overbleven, nam Kaatsclub Herne Statie de organisatie verder in handen.
Sindsdien wordt bewust gekozen voor ploegen en spelers met een band met Herne of Kokejane. Ook zaterdag bleek die formule nog altijd aan te slaan bij zowel deelnemers als publiek.
Geen verband met Beker Markvallei
De kermisprijs mag niet verward worden met de vroegere Beker Markvallei. Hoewel verschillende spelers in beide circuits actief waren of zijn geweest, staat het kermistornooi organisatorisch volledig los van die competitie.
Kaatsclub Herne Statie behoort vandaag tot het Intervriendschappelijk Kaatsverbond. Daar ligt de nadruk minder op doorgedreven competitie en meer op spelplezier, kameraadschap en het bieden van speelkansen aan mensen die de kaatssport nog altijd een warm hart toedragen.
Herne Statie telt voor die competitie twaalf ingeschreven spelers, het maximum dat volgens het reglement is toegestaan. Meer spelers aantrekken is voor de club niet noodzakelijk een doel op zich. Iedereen moet immers voldoende gelegenheid krijgen om daadwerkelijk te spelen, ongeacht het resultaat.
Op weg naar vijftig jaar Herne Statie
Kaatsclub Herne Statie heeft inmiddels zelf een behoorlijke geschiedenis opgebouwd. Centraal aanspreekpunt Christian Heremans kon de eerste inschrijvingen van de club terugvinden in 1979. Daarmee bestaat Herne Statie inmiddels 47 jaar. De kaatsers kijken dan ook al voorzichtig vooruit naar 2029. Dan zou de club haar vijftigste verjaardag kunnen vieren. Voor Heremans zou het bereiken van die mijlpaal een mooie bekroning zijn van een werking die gedurende al die jaren overeind is gebleven.
Heremans leverde overigens een belangrijke bijdrage aan de voorbereiding van dit verslag. Hij dook voor deklaroen.be in de geschiedenis van de club en bezorgde uitvoerige informatie over het ontstaan van de kermisprijs, de deelnemende ploegen en de huidige toestand van de kaatssport.
Young Herne brengt jongere generatie samen
Bijzonder aan de kermisprijs was dat niet alleen de klassieke ploegen Herne Statie en Veteranen Kokejane aantraden.
Young Herne is geen nieuwe competitieclub, maar een gelegenheidsploeg met jongere kaatsers die momenteel nog actief zijn of vroeger onder de naam Herne speelden. De organisatoren betrekken hen bewust bij het tornooi, zodat ook zij verbonden blijven met de waarden en vooral het plezier van het kaatsen.
All Stars Kokejane bevindt zich eerder aan de andere kant van het leeftijdsspectrum. Die gelegenheidsploeg bestaat hoofdzakelijk uit oudere spelers die nog actief zijn in de veteranen- of reguliere competitie. Ook zij hebben allemaal een duidelijke band met het vroegere kaatsgebeuren in Herne of Kokejane.
Zo bracht het tornooi verschillende generaties en spelers met een uiteenlopend kaatsverleden opnieuw samen op hetzelfde terrein.
Steeds moeilijker om spelers te vinden
Dat dergelijke initiatieven nodig zijn, heeft ook een minder rooskleurige achtergrond. Volgens Heremans wordt het jaar na jaar moeilijker om voldoende spelers te vinden die zich voor een ploeg willen engageren en bereid zijn om op zondagvoormiddag wedstrijden te spelen.
De kaatssport kende bovendien nooit overal in het Pajottenland dezelfde populariteit. Vooral Herne, Kokejane, Tollembeek en Galmaarden vormden jarenlang een belangrijk kaatsgebied. Vanaf Herfelingen, Gooik en Oetingen was de sport minder ingeburgerd, al waren ook daar vroeger ploegen actief.
Ook de instroom van jongeren vormt een probleem. Clubs die bij de nationale bond zijn aangesloten, krijgen het volgens Heremans moeilijk om jeugdploegen samen te stellen. Niet alleen het aantal jonge spelers is beperkt, ook het vinden van voldoende begeleiders en coaches blijkt niet eenvoudig.
Binnen het Intervriendschappelijk Kaatsverbond wordt daarom enige soepelheid aan de dag gelegd. Jongere spelers die het kaatsen willen leren, hun kans willen wagen of tijdelijk zonder ploeg vallen, kunnen er eveneens speelkansen krijgen.
Nieuw onderkomen meer dan welkom
Ook het lokaal bestuur Pajottegem gaf zaterdag blijk van zijn belangstelling. Schepenen Lieven Snoeks, Kurt Penninck en Sandra Dero kwamen de kaatsers aanmoedigen. Zij poseerden samen met spelers en sympathisanten bij de recente houten constructie die de kaatsers van het lokaal bestuur ter beschikking kregen. Die kwam bijzonder gelegen. Nadat de oude garagebox het had begeven en hij werd afgebroken, zaten de kaatsers met een tekort aan opslagruimte.
Het nieuwe materialenlokaal biedt opnieuw plaats voor het clubmateriaal en helpt de vereniging om bezoekende spelers en supporters behoorlijk te ontvangen. Voor een kleine vereniging die haar werking grotendeels zelf draagt, is dat geen overbodige luxe.
Ook een oude rot langs de lijn
Ook bij de wedstrijdleiding dook een stukje kaatsgeschiedenis op. Clement Cattie, die jarenlang officieel scheidsrechter was binnen het georganiseerde kaatsen, volgde de luttes in Herne ditmaal als vrijwilliger. Ook na zijn actieve loopbaan als scheidsrechter bleef hij de kaatssport dus trouw.
Herne Statie opnieuw de ‘Poulidor’
In de eigen competitie kan Herne Statie eveneens terugblikken op een behoorlijk seizoen. Net als vorig jaar eindigde de ploeg als tweede. Heremans omschrijft zijn club met een knipoog als de “Poulidors” van het klassement.
Veel frustratie veroorzaakt dat niet. Herne Statie mocht zich in het verleden al meermaals kampioen noemen. Heremans schat dat de club sinds hij er actief is een viertal titels behaalde. Als centraal aanspreekpunt ziet hij zelfs graag dat de titel en de bijhorende wisselbeker geregeld van eigenaar veranderen. Zo blijven ook de andere ploegen gemotiveerd.
Precies daarin schuilt wellicht de essentie van het veteranenkaatsen. Winnen blijft leuk, maar de uitslag is niet langer het enige wat telt. Dat voormalige spelers nog geregeld de handschoen kunnen aantrekken, elkaar op het kaatsplein terugvinden en hun geliefde sport kunnen blijven beoefenen, weegt minstens even zwaar.
Young Herne haalt de kermisprijs binnen
Sportief werd er uiteraard wel degelijk voor ieder punt gestreden. In de eerste confrontatie haalde Young Herne het nipt met 4-3 van All Stars Kokejane. Herne Statie versloeg vervolgens Veteranen Kokejane met 5-2.
In de wedstrijd tussen de twee Kokejaanse formaties trok All Stars Kokejane met duidelijke 6-1-cijfers aan het langste eind.
De finale werd een bijzonder spannende confrontatie tussen Herne Statie en Young Herne. Uiteindelijk trok de jongere garde met het kleinste verschil aan het langste eind: 4-3.
Daarmee mag Young Herne zich een jaar lang winnaar noemen van de Grote Kermisprijs Pierre Pletinckx en Georgy Peeters.
Naar schatting een honderdtal belangstellenden volgde in de loop van de namiddag de wedstrijden. De belangstelling langs de lijn, de spelers op het terrein en de vele helpende handen rond het kaatsplein maakten vooral duidelijk dat er in Herne en Kokejane nog altijd mensen zijn die niet bereid zijn de kaatssport zomaar uit het dorpsbeeld te laten verdwijnen.
Zolang spelers de handschoen blijven aantrekken en supporters langs de lijn postvatten, blijft ook die oude Hernse combinatie van kermis en kaatsen overeind.
