De Sint-Niklaaskerk in Edingen wordt zaterdag 17 oktober het decor voor Bel’Orgue, een Belgisch orgelfestival dat veel verder gaat dan een traditioneel orgelconcert. Tijdens één lange festivaldag krijgen zowel jonge en amateurorganisten als ervaren musici een plaats achter of rond het orgel. Op het programma staan een masterclass, een nationale orgelwedstrijd en als afsluiter een concert van Trio AMiBi. Ook het Pajottenland is nadrukkelijk vertegenwoordigd. De naam Bel’Orgue is een knipoog naar het nationale karakter van het festival: ‘Bel’ staat voor Belgisch, terwijl ‘orgue’ het Franse woord voor orgel is.
Een hele dag rond het orgel
Bel’Orgue wordt georganiseerd door Les Amis des Orgues d’Enghien, de vereniging die zich inzet voor het orgelpatrimonium van Edingen en tegelijk de orgelmuziek bij een breed publiek wil brengen.
De festivaldag begint om 9 uur met het onthaal. Een halfuur later verzorgt Bart Verheyen een masterclass. Een masterclass is een les waarbij een ervaren topmusicus zijn kennis en technieken rechtstreeks deelt met gevorderde leerlingen of deelnemers, vaak terwijl een publiek kan meekijken en luisteren. Verheyen is organist en docent orgel aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Tijdens zo’n masterclass staat niet zozeer het optreden maar het leren centraal: deelnemers spelen voor een ervaren docent en krijgen aanwijzingen rond onder meer interpretatie, techniek en registratie.
Vanaf 13.30 uur verschuift de aandacht naar de orgelwedstrijd. Die richt zich bewust niet uitsluitend tot professionele concertorganisten. Ook leerlingen uit het deeltijds kunstonderwijs, amateurs en studenten kunnen er hun kunnen tonen. De wedstrijd is onderverdeeld in verschillende niveaus, zodat deelnemers niet allemaal over dezelfde kam worden geschoren.
Daarmee wil Bel’Orgue niet alleen bestaande orgelkunst presenteren, maar ook nieuwe generaties stimuleren om het instrument te ontdekken en verder te bespelen.
Pajotse inbreng in de jury
Voor onze regio krijgt de wedstrijd nog een bijzonder accent. Sarah Copriau, directeur van Kunstacademie KunstParel en zelf concertorganiste, maakt deel uit van de jury. Naast haar zetelen ook Stijn Hanssens, directeur van de kunst- en muziekacademie in Halle en concertorganist, en Guy Van Waas, dirigent, klarinettist, organist en docent kamermuziek aan het Koninklijk Conservatorium Bergen.
De jury beoordeelt de kandidaten binnen de verschillende categorieën. Daarbij krijgen de deelnemers, afhankelijk van hun niveau, een verschillend programma en verschillende vereisten voorgeschoteld.
Trio AMiBi sluit festival af
Om 18 uur volgt een tweede Pajotse toets met het slotconcert van Trio AMiBi. Het ensemble bestaat uit Michaël Janquart op trompet, Robin Binon op percussie en Gert Amerlinck aan het orgel. De combinatie van trompet, slagwerk en orgel is op zich al ongewoon en laat toe om het kerkorgel eens in een heel andere muzikale omgeving te horen.
De drie musici vonden elkaar vanuit hun band met KunstParel. Het jonge ensemble combineert verschillende muzikale werelden en brengt zowel klassieke als meer eigentijdse muziek.
Na het concert volgt om 19 uur de prijsuitreiking van de orgelwedstrijd.
Een bijzonder orgel als gastheer
Ook de plaats waar Bel’Orgue wordt georganiseerd, is niet toevallig gekozen. De Sint-Niklaaskerk van Edingen beschikt over een omvangrijk Kleuker-orgel. Het instrument werd in 1970 gebouwd voor de Marienkirche in het Duitse Bielefeld en vond later een nieuwe thuis in Edingen.
Met 47 registers, drie manualen en pedaal beschikt het over een bijzonder uitgebreid klankpalet. Het vormt daardoor niet alleen een imposante achtergrond voor het festival, maar wordt die dag eigenlijk zelf een van de hoofdrolspelers.
Orgel opnieuw volop in de belangstelling
Bel’Orgue valt bovendien op een ogenblik waarop het orgel ook elders in onze regio nadrukkelijk in de belangstelling staat. Nauwelijks twee weken eerder, op zondag 4 oktober, wordt in de Sint-Pieterskerk van Leerbeek het gerestaureerde historische Le Royer-orgel uit 1648 officieel ingehuldigd.
Het contrast kan nauwelijks groter zijn: in Leerbeek staat een eeuwenoud historisch instrument centraal, terwijl Edingen beschikt over een groot twintigste-eeuws concertorgel. Toch delen beide initiatieven dezelfde ambitie: het orgel niet alleen bewaren als waardevol erfgoed, maar het vooral opnieuw laten klinken en een nieuwe generatie musici en luisteraars ermee kennis laten maken.
Bel’Orgue vindt plaats op zaterdag 17 oktober in de Sint-Niklaaskerk in Edingen. Het onthaal start om 9 uur, de masterclass om 9.30 uur, de orgelwedstrijd om 13.30 uur en het slotconcert om 18 uur. Om 19 uur worden de prijzen uitgereikt. Informatie is te vinden bij Les Amis des Orgues d’Enghien.
