Wie wilde ontdekken hoe oude foto’s, documenten, films en geluidsopnamen voor de toekomst worden bewaard, kon zondag terecht bij de Heemkundige Kring van Gooik. Naar aanleiding van Open Monumentendag stelde de vereniging haar lokalen op de site van De Cam open voor het grote publiek. Bezoekers kregen er een uitzonderlijke blik achter de schermen van een omvangrijke erfgoedwerking die grotendeels op vrijwilligers steunt. Goed 70 bezoekers maakten hiervan een gebruik.
De Heemkundige Kring van Gooik werd opgericht in 1984 en zet zich al meer dan veertig jaar in voor het verzamelen, bewaren en ontsluiten van het erfgoed van Gooik, Kester, Leerbeek, Oetingen en Strijland. Door de jaren heen bouwde de vereniging een omvangrijke verzameling op van onder meer documenten, foto’s, boeken, tijdschriften, affiches, registers, schilderijen en audiovisueel materiaal. Tijdens de opendeurdag konden bezoekers kennismaken met de collectie en met het vele werk dat nodig is om alles zorgvuldig te bewaren en toegankelijk te maken.
Dertigtal vrijwilligers als drijvende kracht
Achter de werking staat een geëngageerde groep van ongeveer dertig vrijwilligers. Daartoe behoren bestuursleden, auteurs en onderzoekers, maar ook medewerkers die helpen bij praktische taken en de opbouw van tentoonstellingen. Voorzitter Jean-Paul De Loecker staat aan het roer van de vereniging. Johnny Van Bavegem neemt de informatica en een belangrijk deel van de digitale ontsluiting voor zijn rekening. Serge Moonens waakt als penningmeester over de financiën, Karl Desmet is als archivaris nauw betrokken bij de verwerking van de collectie en Eric Rolies ontfermt zich over het secretariaat.
De vrijwilligers verzamelen en digitaliseren archiefstukken, voeren gegevens in, verrichten historisch onderzoek en schrijven bijdragen voor het driemaandelijkse tijdschrift Gooik. Ook de boeken, het jaarlijkse Persboek en de publieksactiviteiten komen grotendeels dankzij hun inzet tot stand.
Ook jongere medewerkers gezocht
De Heemkundige Kring blijft op zoek naar bijkomende helpende handen en richt zich daarbij niet alleen tot gepensioneerden. “Ben je twintig jaar of ouder, dan ben je meer dan welkom”, gaf voorzitter Jean-Paul De Loecker mee. “Idealiter beschikken we voor iedere functie of expertise over minstens twee mensen. Op dat vlak is er nog werk aan de winkel.”
Vooral mensen met kennis van informatica, schrijvers en jonge, handige krachten kunnen een versterking betekenen. Zo wil de vereniging zich voorbereiden op de toekomst en ervoor zorgen dat een volgende generatie de werking verder kan uitbouwen.
Van kleine zolder naar volwaardige lokalen
De Heemkundige Kring maakte al langer gebruik van een beperkte zolderruimte op de site van De Cam, waar veel materiaal noodgedwongen werd opgestapeld. Naar aanleiding van haar veertigjarig bestaan kreeg de vereniging in februari 2025 bijkomende lokalen ter beschikking in het gedeelte waar vroeger gemeentelijke diensten waren ondergebracht. Sindsdien wordt het verspreide archief samengebracht, geordend en digitaal geregistreerd. Boeken, tijdschriften, documenten, foto’s, films en andere historische bronnen krijgen er geleidelijk een vaste en overzichtelijke plaats.
Kadasterstukken uit 1705
Tijdens de opendeurdag waren niet alleen het archief, maar ook de zolder, de stockageruimte en de technische werkruimte toegankelijk. Tot de opmerkelijkste stukken behoorden kopieën van kadasterdocumenten uit 1705. Ze boden een bijzondere inkijk in de indeling en het grondgebruik van Gooik van ruim drie eeuwen geleden.
De medewerkers demonstreerden hoe oude akten, affiches, doodsprentjes, registers en boeken worden gescand. Ook dia’s, VHS-banden, MiniDV-opnamen, Super 8-films en geluidsopnamen worden gedigitaliseerd om waardevolle beelden, stemmen en verhalen voor verlies te behoeden.
Daarnaast toonde de kring hoe historische voorwerpen met 360 gradenfotografie vanuit alle hoeken in beeld worden gebracht. Zo kunnen ook kwetsbare of moeilijk tentoon te stellen objecten digitaal worden bewaard en bekeken.
Bijna 59 miljoen paginabezoeken
Ook de vernieuwde website kreeg aandacht. De medewerkers demonstreerden hoe bezoekers daarin informatie over de geschiedenis van Groot-Gooik kunnen opzoeken. Jean-Paul De Loecker: “Sinds de start werden bijna 59 miljoen paginabezoeken geregistreerd. De databank ontsluit ruim 323.000 bestanden en bevat bijna 12,9 miljoen gegevensvelden. Bezoekers vinden er onder meer 17.841 boeken en tijdschriften, gegevens over meer dan 157.000 personen en ruim 326.000 gescande pagina’s uit bevolkingsregisters. Ook liedjesteksten, geluidsopnamen, oude recepten, persartikels en informatie over familiekunde en dialect kregen er een plaats.”
De website is te raadplegen via www.heemkunde-gooik.be.
Ambitie voor een erfgoedcentrum
De Heemkundige Kring wil op de site van De Cam samen met andere partners een breder erfgoedcentrum uitbouwen. Tegelijk wil ze haar interne werking verder professionaliseren en kennis en ervaring overdragen aan jongere medewerkers.
De opendeurdag maakte duidelijk hoeveel tijd, technische kennis en vrijwilligerswerk achter het bewaren en ontsluiten van het lokale erfgoed schuilgaan. De vereniging bood niet alleen een blik op het verleden, maar toonde ook hoe moderne technieken worden ingezet om dat verleden voor toekomstige generaties te bewaren.
