De achtertuin van de historische Waltrudismolen in Herne vormde donderdagavond het bijzondere decor voor ‘De Ballade van de Blinden’. Acht bewoners van Zonnelied uit de clusters Tollembeek, Eizeringen en Gooik stonden er samen met theatergezelschap de Roovers op de scène. Theater, dans, livemuziek en het landschap langs de Mark vloeiden er samen in een voorstelling geïnspireerd op het bekende schilderij ‘De parabel der blinden’ van Pieter Bruegel de Oude. Ook ‘De blinden’, het symbolistische toneelstuk van Maurice Maeterlinck waarin een groep blinden zonder gids op zichzelf aangewezen raakt, vormde een inspiratiebron. De belangstelling was groot: de zowat 120 beschikbare plaatsen waren al snel uitverkocht.
Acht gelegenheidsacteurs uit drie clusters
Een centrale rol was weggelegd voor acht bewoners van Zonnelied. Vijf van hen kwamen uit de cluster Tollembeek: Sarah, Adelchi, Peggy, Dimitri en Jolien. Daarnaast namen één bewoner uit Eizeringen en twee bewoners uit Gooik aan het project deel. De gelegenheidsacteurs namen in de voorstelling de rollen van de blinden voor hun rekening en trokken als groep door het landschap. Ze waren daarmee veel meer dan figuranten: hun aanwezigheid en samenspel vormden een wezenlijk onderdeel van de productie.
Vanuit Zonnelied werden de deelnemers tijdens het project begeleid, met een belangrijke rol voor onder meer Rani Verleyssen, teamcoach van het Dagcentrum in Tollembeek.
[Zonnelied midden in de samenleving
Zonnelied is een vergunde zorgaanbieder voor personen met een beperking en heeft onder meer een belangrijke werking in Tollembeek. Met ‘De Oude Pastorij’ dat uitkijkt op het standbeeld van Urbanus, wordt sterk ingezet op ondersteuning midden in de dorpsgemeenschap. Voor Tollembeek zelf spreekt Zonnelied vzw over een ‘cluster’ en niet over een afzonderlijke instelling met een eigen directeur. Elke Du Rangh is de contactpersoon.
De organisatie wil mensen met een beperking niet alleen zorg en begeleiding aanbieden, maar hen ook zoveel mogelijk laten deelnemen aan het gewone maatschappelijke leven. ‘De Ballade van de Blinden’ gaf die inclusieve gedachte een heel concrete invulling. Acht bewoners uit drie verschillende clusters kregen de kans om samen met professionele theatermakers voor een publiek op te treden.
Bruegel als inspiratiebron
Uitgangspunt voor de voorstelling was ‘De parabel der blinden’, het schilderij dat Pieter Bruegel de Oude in 1568 maakte. Daarop is een rij blinde mannen te zien die elkaar volgen, terwijl de eerste in een gracht terechtkomt en de anderen hetzelfde lot boven het hoofd hangt.
De productie van de Roovers liet zich daarnaast inspireren door ‘De blinden’ van schrijver en illustrator Paul Verrept. Het verhaal over mensen die op elkaar zijn aangewezen, elkaar volgen en moeten vertrouwen zonder precies te weten waarheen de weg leidt, kreeg in Herne een bijzondere vertaling. Daarvoor was nauwelijks een klassiek decor nodig. De achtertuin van de Waltrudismolen, het groen en de vlakbij stromende Mark vormden het natuurlijke speelveld waarin de acht Zonneliedacteurs en de professionele artiesten zich bewogen.
Theater, dans en livemuziek
De regie was in handen van Luc Nuyens, die ook als verteller optrad. Bente Buelens zorgde voor dans en David Bové voor de livemuziek. Samen met de acht spelers van Zonnelied brachten zij woord, beweging, muziek en landschap bij elkaar.
Ook achter de schermen was Zonnelied bij het project betrokken, onder meer bij de technische ondersteuning en de aankleding van de productie.
De keuze voor de Waltrudismolen en de oevers van de Mark gaf de voorstelling een extra dimensie. De spelers bewogen zich niet tegen een geschilderd theaterdecor, maar in een landschap dat zelf deel ging uitmaken van de voorstelling.
Voor één avond acteur
Voor Sarah, Adelchi, Peggy, Dimitri en Jolien uit Tollembeek en hun drie medespelers uit Eizeringen en Gooik werd het alvast een bijzondere ervaring. Voor één avond namen zij niet als cliënten of bewoners, maar als acteurs hun plaats in naast professionele theatermakers en voor een uitverkocht publiek.
Daarmee kreeg ‘De Ballade van de Blinden’ naast zijn artistieke karakter ook een uitgesproken inclusieve dimensie: acht mensen met een beperking stonden niet aan de zijlijn van een cultureel evenement, maar maakten er zelf het hart van uit.
