De voorbereidende werkzaamheden voor de verplaatsing van het oorlogsmonument op het Marktplein in Galmaarden zijn begonnen. Het monument wordt niet afgebroken, maar krijgt een beschermend omhulsel en zal vervolgens met een kraan in zijn geheel ongeveer vijftig meter verder worden geplaatst. Daar krijgt het een nieuwe plek in een cirkelvormige ruimte naast de voormalige Sint-Pieterskerk.
Voorbereiding op spectaculaire verhuis
Rond de voet van het oorlogsmonument werden dinsdagavond de bestrating en een gedeelte van de fundering opengelegd. Werfhekken schermen de werkzone af. Daarmee is de voorbereiding begonnen van een technisch bijzondere operatie.
Het is de bedoeling om het volledige monument in één geheel te verplaatsen. Eerst wordt rond de gedenksteen een stevig omhulsel aangebracht dat de constructie tijdens het optillen en verplaatsen moet beschermen. Vervolgens zal een kraan het monument van zijn huidige sokkel lichten en ongeveer vijftig meter verder neerzetten.
Het gedenkteken krijgt een nieuwe plaats in een cirkelvormig aangelegde zone naast het vroegere kerkgebouw. Het verdwijnt dus niet uit het centrum van Galmaarden, maar wordt opgenomen in de vernieuwde en vergroende kerkomgeving.
Toelating van Onroerend Erfgoed
Omdat de nieuwe locatie deel uitmaakt van een beschermde erfgoedsite, was voor de verplaatsing een afzonderlijke toelating nodig. Die werd op 1 april 2026 door het Agentschap Onroerend Erfgoed, regio Oost, verleend aan de gemeente Pajottegem.
Op de officiële aanplakking wordt de ingreep omschreven als het “verplaatsen van oorlogsmonument Object 22495 – Gedenksteen van Marktplein naar kerkplein Galmaarden”. De toelating heeft als referentienummer 9849.
De Sint-Pieterskerk is sinds 4 november 1976 beschermd als monument. Ook het voormalige kerkhof rond de kerk is beschermd. Dat kerkhof werd in de jaren zestig gesloten en ontruimd. In 1985 werd een deel ervan ingericht als parkeerruimte. Met de huidige omgevingswerken wordt die evolutie gedeeltelijk omgekeerd en maakt de verharde omgeving plaats voor een groenere kerktuin.
Eerbetoon aan negen gesneuvelde militairen
Het monument draagt het opschrift “Gemeente Galmaarden – Aan onze gesneuvelde helden” en herdenkt negen Galmaardse militairen die tijdens de twee wereldoorlogen om het leven kwamen.
Voor de Eerste Wereldoorlog worden Jules Clerebaut, Joseph Deleenheer, Theophile Depelseneer, Theophile Moerans, Oscar Pierreux, Cyrille Somers, Jean Vanderroost en Edgard Vandevelde vermeld. Marcel Poelaert, die op 27 mei 1940 in Ronsele sneuvelde, is het enige slachtoffer uit de Tweede Wereldoorlog van wie de naam op het monument voorkomt.
De gedenksteen stond jaar en dag centraal op het Marktplein en vormde er het vaste decor voor de jaarlijkse plechtigheden naar aanleiding van Wapenstilstand. Op zijn nieuwe locatie blijft het monument aanwezig in het historische dorpshart, maar krijgt het een nadrukkelijker plaats binnen de groene en symbolisch geladen omgeving van de voormalige kerk en het vroegere kerkhof.
Sluitstuk van omvangrijke dorpskernvernieuwing
Op zondag 13 september, Open Monumentendag, worden het vernieuwde kerkgebouw en zijn omgeving plechtig ingehuldigd. Tegen dan moet ook het oorlogsmonument op zijn nieuwe plaats naast de kerk staan. Zo krijgt een vertrouwd Galmaards gedenkteken een nieuwe plek, zonder zijn band met het Marktplein en het dorpscentrum te verliezen.
