Honderden muzikanten en sympathisanten verzamelden aan de kerk van Gooik
Het kerkplein van Gooik liep zondagnamiddag helemaal vol. Honderden muzikanten, deelnemers aan de Stage voor Volksmuziek en sympathisanten voerden er actie tegen het volledig wegvallen van de Vlaamse werkingssubsidie voor Muziekmozaïek Folk & Jazz. Klassieke slogans en spandoeken voerden niet de boventoon: het protest kreeg vooral gestalte door muziek en samenzang.
De actie sloot aan bij de jaarlijkse Stage voor Volksmuziek, die de voorbije dagen ongeveer vijfhonderd muzikanten, zangers en dansers naar Gooik bracht. Onder de aanwezigen bevonden zich deelnemers en oud-deelnemers, lesgevers, vrijwilligers, inwoners uit de omgeving en sympathisanten uit binnen- en buitenland. De bijeenkomst verliep tegelijk ingetogen, emotioneel en strijdvaardig.
Ook het lokaal bestuur van Pajottegem was vertegenwoordigd. Onder anderen eerste schepen Ludo Persoons, de schepenen Sandra Dero en Jonas De Maeseneer, gemeenteraadsleden Stefaan Viaene en Linda De Schutter en voormalig burgemeester Michel Doomst woonden de actie bij. Michel Doomst nam met zijn pianoaccordeon ook deel aan het muzikale protest.
‘People Have the Power’ zette de toon
Nog vóór de officiële start zongen de aanwezigen samen People Have the Power van Patti Smith. Het bekende strijdlied bezingt de kracht van mensen die zich verenigen om verandering teweeg te brengen. Daarmee was de toon voor de protestactie meteen gezet.
Vervolgens richtte Filip Verneert, directeur van Muziekmozaïek Folk & Jazz vzw, zich tot de aanwezigen. De organisatie heeft werkplekken in Gooik en Gent en is actief rond folk, jazz, muziekeducatie en amateurmuziek.
Verneert herhaalde de boodschap die Muziekmozaïek sinds de bekendmaking van de subsidiebeslissing uitdraagt: “Ons werk is niet af en we laten ons niet zomaar het zwijgen opleggen.”
Hij werd tijdens het protestmoment bijgestaan door Bert De Cock van Muzikids. De Cock werkt mee aan de Stage voor Volksmuziek en begeleidde tijdens de editie van dit jaar onder meer activiteiten voor kinderen.
Jaarlijkse subsidie valt volledig weg
Aanleiding voor het protest is de beslissing van de Vlaamse Regering om Muziekmozaïek vanaf 1 januari 2027 geen structurele werkingssubsidie meer toe te kennen. Tijdens de huidige beleidsperiode 2022-2026 ontvangt de vzw jaarlijks 697.651,25 euro. Vanaf volgend jaar valt dat bedrag volledig weg.
De beslissing volgde op een negatief advies van een onafhankelijke beoordelingscommissie over de subsidieaanvraag van Muziekmozaïek voor de periode 2027-2031. De Vlaamse Regering nam dat advies over. Muziekmozaïek erkende eerder dat het beoordelingsverslag waardevolle aandachtspunten bevatte, maar vindt dat de vaststellingen een volledige stopzetting van de subsidie niet rechtvaardigen.
De middelen ondersteunen niet één festival of activiteit, maar de ruimere werking van de organisatie. Ze worden onder meer ingezet voor personeel, vorming, begeleiding, communicatie, podiumkansen, kennisdeling en projecten binnen folk en jazz.
‘De laatste noot’ verbindt heden met verleden
Het protest kreeg vervolgens een eigen lokaal lied. De aanwezigen zongen De laatste noot op een melodie van Herman Dewit. Aan de tekst werkten verschillende mensen mee. Het lied werd aangereikt vanuit het zangrepertoire van de Sint-Maartensgilde en klonk tegelijk als een protestlied en een muzikaal afscheid.
De keuze voor een melodie van Dewit was bijzonder symbolisch. De muzikant en instrumentenbouwer uit Kester stond samen met zijn echtgenote Rosita Tahon aan de wieg van de volksmuziekwerking in Gooik. Rond hen groeide de Sint-Maartensgilde, waarvan de leden samen zongen, dansten en traditionele instrumenten leerden bespelen.
Vanuit diezelfde voedingsbodem ontstonden initiatieven zoals het Instrumentenbouwatelier en de Stage voor Volksmuziek. Die stage groeide uit tot een jaarlijkse bijeenkomst met honderden deelnemers. Dewit werd ook een van de bezielers van Muziekmozaïek en hielp volksmuziek een plaats te geven binnen het muziekonderwijs.
Met De laatste noot verbond de actie haar huidige protest zo met de man die mee de eerste noten van de Gooikse folkwerking schreef.
Toekomstige ondersteuning nog niet uitgeklaard
De aanwezigen maakten duidelijk dat zij zich niet bij de beslissing willen neerleggen en blijven aandringen op een herziening. Of de Vlaamse Regering haar beslissing nog zal aanpassen, is voorlopig onzeker.
Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez verklaarde eerder in het Vlaams Parlement dat 285.000 euro wordt gereserveerd om de ondersteuning van volksmuziek en jazz binnen een andere werking voort te zetten. Het departement moet onderzoeken bij welke koepelorganisatie die opdracht kan worden ondergebracht en hoe de opgebouwde expertise, het archief en de werking van Muziekmozaïek zoveel mogelijk kunnen worden bewaard.
Dat bedrag zal niet rechtstreeks als nieuwe subsidie aan Muziekmozaïek worden toegekend. Ook over de organisatie die de opdracht zal overnemen en over de concrete invulling ervan bestaat nog geen definitieve duidelijkheid.
De protestactie veranderde de beslissing niet, maar maakte wel zichtbaar hoe groot de gemeenschap rond de organisatie is. Honderden muzikanten, lesgevers, vrijwilligers en liefhebbers gaven gezamenlijk het signaal dat zij het debat over de toekomst van Muziekmozaïek, folk en jazz nog niet als afgesloten beschouwen.
