Het geven van bloed wordt in Bever al jarenlang bijzonder hoog in het vaandel gedragen. Ook bij de jongste inzameling stond een ruime ploeg vrijwilligers klaar om zowel het afnameteam van Rode Kruis-Vlaanderen als de talrijke donoren te ondersteunen. Die inzet is tijdens de zomermaanden extra belangrijk. Door de vakantieperiode daalt het aantal donaties, terwijl er voortdurend behoefte blijft aan bloed van alle bloedgroepen. Momenteel is vooral de nood aan O-negatief en B-negatief groot. Een van de drijvende krachten achter de succesvolle Beverse werking is voorzitter Philippe Allert. De jongste bloedafname in Bever was goed voor 220 bloedgiften waaronder 10 van nieuwkomers.
Vrijwilligers maken het verschil
Waarom een bloedinzameling op de ene plaats succesvoller is dan op een andere, laat zich niet door één enkele factor verklaren. De bereikbaarheid van de locatie, het tijdstip, de bekendmaking en het aantal inwoners in de omgeving spelen allemaal een rol.
Toch blijkt vooral de plaatselijke aanpak belangrijk. In Bever worden donoren persoonlijk aangesproken en bij aankomst verwelkomd door vertrouwde gezichten. Na hun bloedgift is er tijd voor een drankje, een versnapering en een gesprek. Opmerkelijk is ook dat iedere bloedgever met een attentie naar huis gaat. Ditmaal kregen de donoren een speciale zonnepet met het opschrift ‘Altijd op kop’. Een knipoog naar iedereen die door zijn bloedgift mee het voortouw neemt.
Ook daardoor is bloed geven in Bever geen anonieme medische handeling, maar een sociaal gebeuren. Philippe Allert kan daarbij rekenen op een enthousiast team. De vrijwilligers helpen niet alleen tijdens de inzameling, maar maken die ook vooraf bekend en moedigen trouwe donoren aan om familieleden, vrienden of buren mee te brengen. Dat persoonlijke contact verlaagt vooral voor nieuwe donoren de drempel.
Een gevestigde traditie
De Bloedgevers van Bever ontstonden in 1990 vanuit de bloedgeverswerking van Herne. Wat begon met ongeveer vijftig donoren per inzameling, groeide uit tot een van de sterkste plaatselijke werkingen in Vlaanderen.
Bij het tienjarig bestaan in 2000 kwamen 358 donoren opdagen. In 2010 werd met 402 aanwezigen een nieuw record gevestigd. Ook nadien bleef Bever geregeld tussen 200 en 300 donoren per inzameling aantrekken. Vooral in verhouding tot het beperkte inwonersaantal zijn dat uitzonderlijke cijfers.
Bever staat daarin niet alleen. Het Pajottenland kent al decennialang een sterke traditie van vrijwillige bloedinzamelingen. In het huidige Pajottegem zijn nog altijd vijf plaatselijke werkingen actief: in Galmaarden, Gooik, Herfelingen, Herne en Tollembeek. Elke vereniging steunt op vrijwilligers die hun dorp kennen en de inwoners persoonlijk weten te bereiken.
Een warm onthaal
De Beverse bloedgevers proberen van iedere inzameling iets bijzonders te maken. In de loop der jaren waren er onder meer wafels, pannenkoeken, attenties, muziek en feestelijke acties. Die extra’s zijn uiteraard niet de hoofdreden waarom iemand bloed geeft, maar ze tonen wel dat de belangeloze inzet van de donoren wordt gewaardeerd.
Het succes van Bever lijkt dan ook voort te komen uit een combinatie van een hechte dorpsgemeenschap, een lange traditie, doorgedreven bekendmaking en vooral een enthousiaste vrijwilligersploeg.
Ook aandacht voor de toekomst van de spoeddienst
Tijdens de jongste bloedinzameling kregen de donoren ook informatie over de geplande hervorming van de spoeddienst op de campus Geraardsbergen van AZORG. Wie dat wenste, kon vrijblijvend een petitie ondertekenen waarin wordt gevraagd om de volwaardige spoedgevallendienst en de MUG in Geraardsbergen te behouden.
Volgens de initiatiefnemers gaat het om een apolitiek verzoekschrift. De actie wordt gecoördineerd door Dirk De Bruyne uit Moerbeke en wordt intussen door verschillende verenigingen, inwoners en ondernemingen aan beide zijden van de taalgrens ondersteund. De petitie staat los van de eerdere, politiek geïnspireerde onlinepetitie van burgerpartij UP Geraardsbergen.
Aanleiding is het toekomstplan dat AZORG voor zijn kleinere campussen heeft uitgewerkt. Volgens dat plan zou de gespecialiseerde spoedgevallendienst in Geraardsbergen vanaf 1 januari 2027 worden omgevormd tot een dienst Eerste Opvang Spoed. Later zou ook de huidige MUG-functie plaatsmaken voor een PIT, een Paramedisch Interventieteam zonder permanent meerijdende spoedarts. Die omvorming is wel nog afhankelijk van de vereiste goedkeuringen.
Voor Bever is het dossier bijzonder relevant. De spoeddienst en MUG van Geraardsbergen staan niet alleen ten dienste van de stad, maar spelen ook een belangrijke rol in de dringende medische hulpverlening voor Bever, Pajottegem, Lessen en delen van de Vlaamse Ardennen. Tegenstanders van de hervorming vrezen dat patiënten en ziekenwagens bij zware medische noodsituaties vaker naar verder gelegen ziekenhuizen zullen moeten uitwijken.
Het aanbieden van de petitie gebeurde volledig vrijblijvend. Donoren konden zich laten informeren en vervolgens zelf beslissen of zij het verzoekschrift al dan niet ondertekenden. De petitie maakte geen deel uit van de medische bloedafname door Rode Kruis-Vlaanderen, maar was een afzonderlijk initiatief binnen de plaatselijke omkadering van de inzameling.
Bloed blijft voortdurend nodig
Een bloedafname duurt gemiddeld een tiental minuten. Met de voorbereiding, het medische gesprek en de rustpauze achteraf moet een donor ongeveer een uur rekenen. Volledig bloed geven mag maximaal viermaal per jaar, met minstens twee maanden tussen twee donaties.
Het ingezamelde bloed wordt opgesplitst in verschillende bestanddelen. Die worden onder meer gebruikt bij operaties, ongevallen, kankerbehandelingen, zware bloedarmoede en stollingsproblemen. Omdat bloed niet kunstmatig kan worden vervaardigd en slechts beperkt houdbaar is, blijven ziekenhuizen voortdurend afhankelijk van vrijwillige donoren.
Terwijl het gespecialiseerde team van Rode Kruis-Vlaanderen instaat voor een veilige bloedafname, zorgt de plaatselijke vereniging in Bever voor de warme omkadering. Precies daarin schuilt wellicht het geheim van het jarenlange succes: mensen die andere mensen persoonlijk aanspreken en van iedere donor een gewaardeerde gast maken.
Hoge donatiecijfers in de juiste context
Uitzonderlijk hoge aantallen donaties zijn mogelijk, maar vergen een bijzonder lange en regelmatige inzet. Wie maximaal viermaal per jaar volledig bloed geeft, heeft minstens vijftig jaar nodig om de kaap van tweehonderd bloedgiften te bereiken.
Bij hoge donatiecijfers is enige verduidelijking nodig. Soms worden bloed-, plasma- en bloedplaatjesdonaties samengeteld. Plasma en bloedplaatjes kunnen veel vaker worden gedoneerd dan volledig bloed. Daarom is het nauwkeuriger om over ‘donaties’ te spreken wanneer niet bekend is welke soorten giften in het totaal zijn opgenomen.
Bovendien mag niet iedere kandidaat bij elke inzameling daadwerkelijk bloed geven. Ziekte, ijzertekort, medicatiegebruik, een recente medische of tandheelkundige ingreep, een tatoeage of piercing, zwangerschap en bepaalde buitenlandse reizen kunnen tot tijdelijk uitstel leiden. Ook leeftijd, gewicht, risicocontacten en de tijd sinds de vorige bloedgift spelen een rol. De afnamearts beslist telkens of doneren veilig is voor zowel de donor als de ontvanger.
