Beschermde vierkantshoeve verbindt deze zomer erfgoed, landbouw en verrassende producten van eigen bodem
Het imposante Hof ter Bree-Eik in Lennik geniet al eeuwenlang een bijzondere reputatie. De grootste dubbele vierkantshoeve van het Pajottenland staat niet alleen bekend om haar omvang en haar ligging tussen de glooiende akkers, maar ook om haar historische en architecturale waarde. Deze zomer werd aan dat lange verhaal een opmerkelijk hoofdstuk toegevoegd. Sterrenchef Kobe Desramaults (45) verhuisde zijn Brusselse restaurant Eliane voor twee maanden naar de historische hoevesite.
Tot en met 31 augustus worden in een ruime schuur van Hof ter Bree-Eik gastronomische lunches en diners geserveerd. De tijdelijke invulling brengt erfgoed, biologische landbouw, streekproducten en hedendaagse gastronomie samen op een plek die al eeuwenlang met voedselproductie verbonden is.
Eeuwenoude hoeve tussen de Pajotse akkers
Hof ter Bree-Eik werd al in 1406 als hoeve vermeld en ontleent zijn naam aan het Pajottenlands geslacht Bree-Eik, dat reeds in de dertiende eeuw in historische bronnen voorkwam. Volgens de gemeente Lennik zou de oorsprong van de site mogelijk nog veel verder teruggaan en zijn er aanwijzingen van menselijke aanwezigheid tijdens de Gallo-Romeinse periode.
De huidige dubbele vierkantshoeve groeide door de eeuwen heen uit tot een uitzonderlijk omvangrijk landbouwcomplex. Het voorste gedeelte bevat bouwelementen die vermoedelijk uit de zeventiende eeuw dateren, terwijl andere gebouwen hoofdzakelijk uit de achttiende en negentiende eeuw stammen.
De witgekalkte bakstenen gebouwen zijn gegroepeerd rond twee geplaveide binnenplaatsen. Een monumentale rondboogpoort verleent toegang tot het complex. De hoevegebouwen werden in 1981 beschermd als monument. Ook de ligging te midden van uitgestrekte akkers draagt bij tot de grote landschappelijke en erfgoedkundige waarde.
In 2017 werd Hof ter Bree-Eik na een openbare verkoop aangekocht door Geert Duyck, een van de drijvende krachten achter geuzebrouwerij 3 Fonteinen. Vervolgens werd voor de beschermde vierkantshoeve een omvangrijk restauratie- en herbestemmingsproject uitgewerkt. Daarbij moest Bree-Eik zijn historische landbouwfunctie behouden en tegelijk uitgroeien tot een kenniscentrum rond biologische landbouw en oude graansoorten, met bijzondere aandacht voor biodiversiteit. De eigenlijke restauratiewerken gingen in oktober 2021 van start en maakten deel uit van een restauratieprogramma, uitgevoerd in overleg met de gemeente Lennik en met de steun van het Vlaams Agentschap voor Onroerend Erfgoed.
Sterrenrestaurant verlaat tijdelijk Brussel
De combinatie van geschiedenis, landbouw en landschap bood een bijzondere omgeving voor chef Kobe Desramaults. Hij verwierf internationale bekendheid met In de Wulf in Dranouter en stond later aan het roer van onder meer Chambre Séparée en De Superette in Gent. In 2024 opende hij in Brussel restaurant Eliane (Sint-Laurensstraat 36-38), dat in 2025 al met een Michelinster werd bekroond.
Tijdens de zomermaanden blijft de Brusselse vestiging gesloten en verhuist het restaurantteam tijdelijk naar Lennik. Per diner kunnen ongeveer veertig gasten in Hof ter Bree-Eik terecht.
De hoeve fungeert daarbij niet louter als een indrukwekkend decor. Het concept vertrekt nadrukkelijk vanuit de landbouwsite, de omliggende velden en de producten die er worden geteeld. Zo sluit de tijdelijke invulling nauw aan bij de oorspronkelijke bestaansreden van het historische complex.
Eerst de tuin in, daarna aan tafel
Bij de ontvangst krijgen de gasten de gelegenheid om kennis te maken met de moestuin, de serres en de traditionele bakoven van Hof ter Bree-Eik. Die rondgang vormde de inleiding tot wat later op tafel verscheen.
Centraal op de site ligt een moestuin van twee hectare. Daar worden niet alleen vertrouwde groenten en kruiden geteeld, maar ook minder bekende gewassen, bloemen en planten die zelden hun weg vinden naar de traditionele keuken. In juli en augustus bereikt de tuin zijn grootste zomerse productie. Wat op een bepaald ogenblik geoogst kan worden, bepaalt dan ook mee de samenstelling van het menu.
Ook de serres en de traditionele bakoven werden bij de bereidingen betrokken. Het platbrood dat tijdens het diner wordt geserveerd kwam rechtstreeks uit de houtgestookte oven van de hoeve. Zo ontstond een herkenbare lijn van tuin en serre over bakoven en keuken tot op het bord.
Naast de eigen oogst wordt gewerkt met fruit, vlees en zuivel van landbouwers en veehouders uit de omgeving. Bree-Eik omvat vandaag ongeveer 200 hectare landbouwgrond in eigen beheer en doet daarnaast een beroep op een netwerk van producenten. De gronden worden volgens biologische principes en met aandacht voor biodiversiteit bewerkt.
Open keuken toont het werk achter ieder gerecht
Een opvallend onderdeel van de tijdelijke inrichting is de open keuken. De gasten kunnen van nabij volgen hoe de gerechten worden voorbereid, afgewerkt en vervolgens aan tafel gebracht. Het werk dat in een klassiek restaurant grotendeels achter gesloten deuren gebeurt, blijft in Bree-Eik zichtbaar.
Chef Kobe Desramaults was er zelf voortdurend in de weer en werd omringd door achttien medewerkers die samen instonden voor de keuken, de bediening en de begeleiding van de gasten. Die personeelsbezetting maakte duidelijk hoeveel voorbereiding, precisie en samenwerking er achter een uitgebreid degustatiemenu schuilgaan.
Onder de medewerkers bevond zich ook de jonge Nand Evenepoel uit Gooik. Hij wist bij Eliane in Bree-Eik een bijzondere vakantiejob te bemachtigen en kon zo van dichtbij kennismaken met de werking van een restaurant op sterrenniveau. “Het is een heel bijzondere ervaring”, vertelde hij. Voor de jonge Gooikenaar betekende de vakantiejob dan ook veel meer dan alleen een gelegenheid om tijdens de zomer bij te verdienen.
Lokale producten in onverwachte combinaties
Het degustatiemenu omvatte een lange reeks kleine bereidingen. Daarin verschijnen herkenbare producten van eigen bodem geregeld in een verrassende en soms nauwelijks herkenbare gedaante. Zo wordt witte kool gecombineerd met lavas en groene shiso, komkommer met Keiemse Witte en citroenmelisse en Chioggia-biet met roos en bergamotbloem. Ook Belgische escargots, kalfszwezerik, rundertartaar, lam en Schaarbeekse kriek krijgen een plaats in het menu.
Daarnaast wordt gewerkt met minder bekende kruiden, bloemen en planten zoals agastache, moerasspirea, venkelpollen en courgettebloem. De bereidingen tonen hoe ruim het begrip ‘producten van eigen bodem’ kan worden geïnterpreteerd en hoeveel mogelijkheden de Pajotse bodem biedt buiten de vertrouwde keuken.
Erfgoed opnieuw beleefbaar gemaakt
De komst van Eliane verandert Hof ter Bree-Eik niet definitief in een restaurant. Het gaat om een tijdelijke zomerinvulling. Toch toont het initiatief hoe agrarisch erfgoed opnieuw zichtbaar en beleefbaar kan worden gemaakt zonder de oorspronkelijke band met landbouw en landschap te verliezen.
Eeuwenlang werden op en rond deze plek landbouwproducten geteeld, verwerkt en verhandeld. Deze zomer vonden ze, aangevuld met minder bekende kruiden, planten en bloemen, opnieuw hun weg naar de tafel. Niet langer als de stevige boerenkost die ooit bij een grote hoeve hoorde, maar als een culinaire ontdekkingstocht op sterrenniveau.
Zo wordt Hof ter Bree-Eik niet alleen bewaard als een monument uit het verleden. De historische site kreeg deze zomer ook opnieuw een actieve plaats in het leven van het Pajottenland, met landbouw en producten van eigen bodem als verbindende draad tussen vroeger en nu.
