Wie de komende weken in de tuin werkt, gaat wandelen of de natuur intrekt, doet er goed aan de ogen open te houden. Pajottegem roept zijn inwoners op om actief uit te kijken naar nesten van de Aziatische hoornaar. Net nu is het ideale moment om de zogenoemde primaire nesten op te sporen en te laten verwijderen. Door snel in te grijpen kan worden voorkomen dat de koninginnen uitvliegen en uitgroeien tot grote secundaire nesten met duizenden exemplaren.
De oproep is niet toevallig. De Aziatische hoornaar rukt al enkele jaren sterk op in Vlaanderen en vormt een ernstige bedreiging voor de biodiversiteit, en in het bijzonder voor de honingbijen. Een tijdige melding helpt de gespecialiseerde diensten om de verspreiding van deze invasieve exoot af te remmen.
Waarom is de Aziatische hoornaar een probleem?
De Aziatische hoornaar is afkomstig uit Zuidoost-Azië en werd ruim twintig jaar geleden onbedoeld in Europa ingevoerd. Sindsdien verspreidt de soort zich snel. Ze jaagt intensief op honingbijen en andere bestuivende insecten, die een onmisbare rol spelen in de natuur en de landbouw.
Een enkel groot nest kan dagelijks honderden insecten vangen. Daardoor komen niet alleen bijenkolonies onder druk te staan, maar wordt ook het natuurlijke evenwicht verstoord. Om die reden wordt de bestrijding van de Aziatische hoornaar beschouwd als een belangrijke opdracht voor natuurbehoud.
Nu zijn de nesten nog relatief klein
De Aziatische hoornaar voelt zich uitstekend thuis in een gevarieerd landschap waar voedsel, water en beschutting dicht bij elkaar liggen. Daardoor vormt ook het Pajottenland een aantrekkelijk leefgebied. In deze periode van het jaar bevinden veel kolonies zich nog in hun eerste ontwikkelingsfase. De koningin bouwt dan een klein primair nest, vaak onder een dakrand, in een tuinhuis, schuur, haag of struik. Deze nesten zijn doorgaans niet groter dan een voetbal en kunnen nog relatief gemakkelijk worden opgespoord en verwijderd.
Later in de zomer verlaten de koninginnen deze primaire nesten. De werksters bouwen dan een veel groter secundair nest, meestal hoog in loofbomen langs bosranden, in parken of grote tuinen. Zulke nesten kunnen uitgroeien tot bijna een meter doorsnee, duizenden hoornaars herbergen en zijn door hun ligging in het bladerdek veel moeilijker op te sporen en te verwijderen.
Precies daarom vragen de gemeente en de brandweer om verdachte nesten nu al te melden. Een snelle melding maakt een doeltreffende bestrijding mogelijk en helpt de verdere verspreiding van de Aziatische hoornaar te beperken.
Wat moet je doen bij een verdacht nest?
Wie een mogelijk nest van een Aziatische hoornaar ontdekt, hoeft vooral niet zelf in te grijpen.
De gemeente vraagt om volgende stappen te volgen:
►neem een duidelijke foto van het nest;
►noteer de exacte locatie;
►meld het nest via het e-loket van Brandweer Vlaams-Brabant.
Na de melding beoordelen gespecialiseerde medewerkers of het effectief om een nest van de Aziatische hoornaar gaat en wordt, indien nodig, de bestrijding georganiseerd.
Niet elke wesp of hoornaar is schadelijk
De gemeente benadrukt tegelijk dat niet elk nest moet worden vernietigd. Gewone wespen vervullen een belangrijke rol als natuurlijke insectenbestrijders. Wanneer een wespennest zich op een plaats bevindt waar niemand hinder van ondervindt, kan het meestal zonder problemen blijven bestaan. Enkel wanneer er een reëel veiligheidsrisico is, wordt aangeraden een erkende verdelger te contacteren.
Ook de Europese hoornaar verdient bescherming. Hoewel deze soort groter is dan een gewone wesp en soms indrukwekkend oogt, is ze inheems en nuttig voor het ecosysteem. Voor een leek is het verschil met de Aziatische hoornaar niet altijd eenvoudig te herkennen. Daarom is het verstandig verdachte nesten nooit zelf te benaderen of te verwijderen.
Ook bijen verdienen bescherming
Bij een zwerm honingbijen of een bijennest geldt een heel andere aanpak. Bijen zijn onmisbare bestuivers en worden bij voorkeur levend verplaatst door een imker. Daardoor kunnen ze hun belangrijke rol in de natuur blijven vervullen.
Elke melding helpt
Pajottegem rekent op de medewerking van haar inwoners. Elke correcte melding vergroot de kans dat nesten tijdig worden opgespoord en verwijderd, waardoor de verdere verspreiding van de Aziatische hoornaar kan worden beperkt.
Wie een verdacht nest opmerkt, doet er dus goed aan niet zelf in te grijpen, maar de waarneming zo snel mogelijk door te geven. Een kleine inspanning vandaag kan helpen om de natuur, de bijenpopulatie en de veiligheid van morgen beter te beschermen.
