Zestig jaar ondernemerschap, gastvrijheid en dorpsleven
Een café is soms veel meer dan een café. Het is een ontmoetingsplaats, een luisterend oor, een tweede thuis en een stukje geschiedenis van een dorp. Dat alles geldt zonder enige twijfel voor Café Drie Koningen, beter bekend als ‘bij Frisch’, in het centrum van Vollezele. Al zestig jaar vormen Gilberte Salens (83) en haar echtgenoot André (85), die iedereen kent als “Frisch”, het gezicht van deze bijzondere zaak. Hun verhaal begon niet in Vollezele, maar in Herne, waar zij vier jaar lang cafébaas en cafébazin waren aan het station. Op 1 juli 1970 verhuisden ze naar Vollezele, waar ze het toenmalige Hotel Mersch overnamen, naast het huidige Museum van het Belgisch Trekpaard. Sindsdien zijn ze er onafscheidelijk verbonden met het dorpsleven.
Meer dan een café alleen
Al die jaren werkten Gilberte en André volledig voor eigen rekening. Gilberte was de waardin achter de toog, André combineerde zijn taak als café-uitbater met de verkoop en het herstellen van huishoudelijke toestellen. Hun zaak groeide uit tot veel meer dan een café. Er was een feestzaal waar verenigingen samenkwamen, families feestvierden en het sociale leven van het dorp zich afspeelde. Daarnaast was er de winkel, een begrip in de ruime omgeving. Wie op zoek was naar een huishoudtoestel, een tinnen vaasje, een beeldje, een schrijfboek of een origineel geschenk, wist perfect waar hij moest zijn. Generaties klanten stapten binnen langs de rechterdeur van het gebouw, terwijl de linker deur rechtstreeks toegang gaf tot het café.
Het was een zaak zoals men ze vandaag nauwelijks nog vindt.
Een plaats waar mensen zich thuis voelen
“Bij Frisch” werd door de jaren heen voor vele Vollezelenaars hun tweede thuis. Er werd gelachen, verteld, gekaart en soms ook een verdriet gedeeld. Gilberte hield zich daarbij altijd aan één eenvoudige maar veelzeggende levensregel: “Horen, zien en geen slechte tong.” Misschien verklaart precies die houding waarom zoveel mensen zich er altijd welkom voelden.
Een familiezaak door en door
Naast hun zaak bouwden Gilberte en André ook een warme familie uit. Ze huwden in 1962 en kregen drie kinderen: Ludo, Johan en Katleen. Ondertussen groeide de familie verder met zeven kleinkinderen en intussen ook al drie achterkleinkinderen langs de kant van Ludo. De jongste telg is amper drie maanden oud en was zelfs aanwezig op de feestviering.
Die vier generaties samen tonen mooi hoe de geschiedenis van ‘bij Frisch’ tegelijk ook een familiegeschiedenis is.
De winkel sluit, het café blijft leven
Zoals zoveel familiale handelszaken ontsnapt ook “bij Frisch” niet aan de veranderende tijd. De winkel, die Gilberte sinds 1971 in Vollezele uitbaatte sluit binnenkort definitief de deuren. De uitverkoop is volop aan de gang. De beslissing kwam niet onverwacht. Steeds minder mensen vonden nog de weg naar de winkel en producten die vroeger vanzelf verkochten, zoals schrijfboeken of kleine huishoudartikelen, zijn stilaan verdwenen uit het dagelijkse leven.
Toch blijft één deur gelukkig open. Het café blijft verder bestaan. “De winkel sluiten, dat is oké”, zegt Gilberte, “maar moesten wij ook ons café sluiten, wat zouden we dan doen? De hele dag in onze zetel zitten?” Wie haar vandaag bezig ziet, begrijpt meteen dat stilzitten niets voor haar is. Nog altijd rekent ze de kortingen voor haar klanten met pen en papier uit en staat ze met dezelfde glimlach achter de toog als zestig jaar geleden.
Een bijzondere zaak verdient een bijzonder bezoek
Een uitzonderlijke zaak verdient een uitzonderlijke hulde. Ter gelegenheid van het zestigjarig bestaan bracht een ruime delegatie van het lokaal bestuur een bezoek aan de familie Frisch”. Burgemeester Kris Poelaert en de schepenen Sandra Dero, Marleen Merckaert en vooral Ludo Persoons kwamen Gilberte en André persoonlijk feliciteren en hen bedanken voor hun jarenlange inzet voor het dorpsleven.
Tijdens de korte plechtigheid vonden zij warme woorden voor het echtpaar dat gedurende zes decennia zoveel betekende voor Vollezele.
De burgemeester besloot zijn dankwoord met een eenvoudige maar veelzeggende oproep: “Doe zo voort en laat ons vooral niet in de steek.”
Zoals het echte café-uitbaters past, lieten Gilberte en André zich niet onbetuigd. Hun antwoord kwam spontaan en met de glimlach: “Geniet ervan… en vandaag steekt het op geen uur, en al zeker niet op een pint.” Woorden die meteen duidelijk maakten waarom “bij Frisch” al zestig jaar zo’n geliefde plek is.
Levend erfgoed
In een tijd waarin steeds meer dorpscafés verdwijnen, blijft “Drie Koningen” een uitzondering. Niet alleen omdat het al zestig jaar standhoudt, maar vooral omdat het zijn ziel heeft behouden. Achter de toog staan nog altijd dezelfde mensen die hun klanten al tientallen jaren kennen bij naam.
Misschien is dat wel het mooiste wat over Gilberte en André kan worden gezegd:
Zij bouwden niet alleen een café uit.
Zij bouwden mee aan het sociale hart van Vollezele
En precies daarom verdient ’bij Frisch’ meer dan een felicitatie.
Het verdient zijn plaats in het levend erfgoed van het dorp.
Café Drie Koningen/bij Frisch (Oudstrijdersplein 1, Vollezele) is gesloten op maandag. De overige dagen gaan de deuren open vanaf 16 uur. Wie langs de linker deur binnenstapt, komt nog altijd terecht in een café waar de tijd misschien wel veranderd is, maar waar gastvrijheid nog steeds dezelfde betekenis heeft als zestig jaar geleden. Dat is wellicht het mooiste cadeau dat Gilberte en André hun dorp na al die jaren nog elke dag schenken.
