De Heemkundige Kring van Gooik bracht met een unieke tentoonstelling en de historische duiding van Maurits van Liedekerke het rijke oeuvre en de bijzondere levensloop van de vergeten kunstenares opnieuw onder de aandacht.
Sommige tentoonstellingen duren slechts één dag, maar laten een blijvende indruk na. Dat was zeker het geval voor ‘In het spoor van kunstenares Adrienne Marivoet’ in Cultuurschuur De Cam. Met deze tentoonstelling bracht de Heemkundige Kring van Gooik niet alleen hulde aan een opmerkelijke kunstenares, maar haalde zij ook een bijna vergeten stuk cultureel erfgoed opnieuw uit de schaduw.
Een kunstenares uit een cultureel nest
Tijdens de opening schetste dichter en cultuurhistoricus Maurits van Liedekerke een boeiend portret van Adrienne Marivoet (1898-1978). Hij plaatste haar levensverhaal in een bredere historische context en toonde aan dat haar artistieke talent geen toeval was.
Adrienne groeide op in een bijzonder cultureel milieu. Haar vader, François Marivoet, was componist, muziekpedagoog en kapelmeester van de Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal in Brussel. Haar moeder stamde uit de bekende orgelbouwersfamilie Van Bever. Muziek, kunst en religie vormden de natuurlijke leefwereld waarin Adrienne haar tekentalent ontwikkelde. Reeds in 1920 behaalde zij haar diploma als tekenlerares plastische kunsten.
Tussen religie en verstilling
Marivoets werk wordt vaak verbonden met het animisme, een kunststroming die tijdens het interbellum een tegengewicht vormde voor het expressionisme. Volgens van Liedekerke sluiten begrippen als poëtisch realisme en intimisme misschien nog beter aan bij haar oeuvre dan het klassieke begrip animisme.
In haar schilderijen staat niet de uiterlijke werkelijkheid centraal, maar de innerlijke beleving. Verstilde landschappen, zachte kleuren en religieuze symboliek drukken een diepe spiritualiteit uit. Het religieuze is nooit ver weg. Niet toevallig werden haar illustraties voor communieprentjes, geboortekaarten en andere devotionele uitgaven in grote oplagen verspreid over België en ver daarbuiten. Zij groeide uit tot een van de bekendste illustratoren van religieuze prentkunst van haar tijd.
Volgens van Liedekerke ligt het belang van Adrienne Marivoets oeuvre niet alleen in afzonderlijke schilderijen, maar vooral in de uitzonderlijke volledigheid van haar nalatenschap. Samen vertellen de honderden werken het verhaal van een kunstenares die een eigen plaats inneemt binnen de religieuze en intimistische kunst van het interbellum én binnen de culturele geschiedenis van Gooik en het Pajottenland. Juist die samenhang verleent haar nalatenschap een bijzondere erfgoedwaarde.
Een tentoonstelling met drie gezichten
De tentoonstelling bracht 109 werken samen, die kunnen worden onderverdeeld in drie grote thema’s: landschappen, portretten en religieuze taferelen. Vooral de landschappen tonen hoe sterk Adrienne Marivoet zich verbonden voelde met het Pajottenland. Nadat zij zich in 1967 had gevestigd in het historische huis De Drie Egypten in Gooik, vond zij er de rust om zich volledig aan haar kunst te wijden. Vanuit haar atelier legde zij de glooiende heuvels, kerken en dorpsgezichten van de streek vast met een opmerkelijke gevoeligheid voor licht en sfeer.
Ook de portretten behoren tot haar sterkste werk. Vooral de portretten van haar ouders, die eveneens op de tentoonstelling te zien waren, getuigen volgens Maurits van Liedekerke van een grote technische beheersing én van een warme menselijke verbondenheid.
Een vergeten collectie
Misschien nog opmerkelijker dan de tentoonstelling zelf is het verhaal achter de collectie.
Na het overlijden van Adrienne Marivoet bleef Denise Dehem, haar trouwe verpleegster en huishoudster, wonen in De Drie Egypten. De kunstwerken kwamen uiteindelijk in het bezit van het gemeentebestuur van Gooik en verdwenen jarenlang uit het publieke zicht. Decennialang lagen zij veilig opgeborgen op de zolder van het gemeentehuis.
Pas in 2024 vertrouwde de gemeente de volledige nalatenschap toe aan de Heemkundige Kring van Gooik, met de opdracht haar te inventariseren, te bewaren en opnieuw toegankelijk te maken. Dat resulteerde niet alleen in deze tentoonstelling, maar ook in een uitvoerig repertorium waarin de werken zorgvuldig werden beschreven en gedocumenteerd.
Meer dan een kunsttentoonstelling
Naast de schilderijen werd ook een nieuwe catalogus voorgesteld en kreeg de vernieuwde Adrienne Marivoet-wandel- en fietsroute een officiële voorstelling. Daarmee wil de Heemkundige Kring het verhaal van de kunstenares ook buiten de tentoonstellingszaal levend houden.
Opmerkelijk is bovendien de band met Johan Verminnen. Zijn moeder werkte jarenlang bij de familie Marivoet en haar levensverhaal kruist meermaals dat van de kunstenares. In zijn boek Prinses van het Pajottenland brengt Verminnen eveneens hulde aan deze bijzondere vrouw en de wereld waarin zij leefde.
Erfgoed dat opnieuw spreekt
De tentoonstelling bewees dat Adrienne Marivoet veel meer was dan een religieus geïnspireerde kunstenares. Vanuit een uitzonderlijke culturele bagage ontwikkelde zij een geheel eigen beeldtaal, waarin geloof, natuur en menselijke zachtheid elkaar ontmoeten.
Door haar werk opnieuw samen te brengen heeft de Heemkundige Kring van Gooik niet alleen een vergeten oeuvre ontsloten, maar ook een belangrijk hoofdstuk uit de culturele geschiedenis van Gooik en het Pajottenland opnieuw zichtbaar gemaakt. De eendaagse tentoonstelling is voorbij, maar dankzij de inventaris, de catalogus en de vernieuwde wandelroute blijft het werk van Adrienne Marivoet voortleven.
De tentoonstelling bewees dat lokaal erfgoed verrassend rijk kan zijn. Wie niet aanwezig was in De Cam, heeft een unieke kans gemist om kennis te maken met een kunstenares die een blijvende plaats verdient in het culturele geheugen van Gooik en het Pajottenland.
Met dank aan Maurits van Liedekerke voor de informatie
