Met de reeks Dorpsbabbels in de twaalf dorpen wilde het lokaal bestuur veel meer bereiken dan enkel beleidsinformatie verspreiden. De rondgang moest vooral ook de band versterken tussen de nieuwe fusiegemeente en haar inwoners. Zowel burgemeester Kris Poelaert als schepen Christa Dermez geven toe dat het geen eenvoudige opdracht was om inwoners mee te nemen doorheen complexe thema’s zoals participatie, fusiebeleid en het meerjarenplan van de nieuwe gemeente.
Toch blijkt de aanpak haar doel niet gemist te hebben. Over de verschillende Dorpsbabbels heen kwamen in totaal zowat vijfhonderd inwoners luisteren naar de toelichtingen van de burgemeester en de schepen. Daarmee werd niet alleen informatie gedeeld, maar ontstond ook een directe dialoog tussen bestuur en bevolking. De laatste ‘Dorpsbabbel’ was vandaag in het Bavocentrum in Herfelingen.
Dorpsmakers moeten inwoners actief betrekken
Tijdens het eerste deel van de Dorpsbabbels stelde schepen Christa Dermez – bevoegd voor onder meer communicatie, participatie en vrijwilligersbeleid – het nieuwe participatieproject “Dorpsmakers” voor. Daarmee wil Pajottegem evolueren van klassieke inspraak naar actieve samenwerking met inwoners.
Dorpsmakers worden omschreven als geëngageerde inwoners die signalen uit hun dorp opvangen, ideeën verzamelen en projecten of activiteiten organiseren. Ze vormen een brug tussen dorp en bestuur, maar zijn nadrukkelijk geen politiek orgaan of klachtenplatform. Volgens de schepen gaat het om open groepen van ‘doeners en denkers’ die willen meewerken aan het algemeen belang van hun dorp.
Iedere inwoner vanaf zestien jaar kan zich kandidaat stellen. Ervaring is niet vereist; betrokkenheid en bereidheid tot dialoog des te meer. De Dorpsmakers zullen activiteiten kunnen organiseren, bewoners samenbrengen, advies geven en werkgroepen oprichten rond thema’s zoals mobiliteit, vergroening of evenementen.
Dorpsbudget van 375.000 euro
Om lokale initiatieven mogelijk te maken voorziet het lokaal bestuur binnen het meerjarenplan een totaalbudget van 375.000 euro voor de Dorpsmakers, goed voor een indicatief bedrag van 31.250 euro per dorp. Dat budget kan gebruikt worden voor projecten die ontmoeting stimuleren, de leefbaarheid verhogen of inspelen op lokale noden.
De middelen worden niet automatisch toegekend. Projecten moeten gemotiveerd worden ingediend en worden vervolgens beoordeeld op haalbaarheid en meerwaarde voor het dorp. De gemeente voorziet begeleiding via een participatieambtenaar, die als vast aanspreekpunt zal fungeren.
Volgens schepen Christa Dermez tonen de bijeenkomsten aan dat inwoners wel degelijk bereid zijn om actief mee te denken over de toekomst van hun dorp. Voor elk dorp zouden zich inmiddels kandidaten hebben gemeld die willen meewerken aan de toekomstige Dorpsmakersgroepen.
Meerjarenplan als strategisch kompas
In het tweede deel van de avond gaf burgemeester Kris Poelaert toelichting bij het meerjarenplan 2026-2031, dat volgens hem het strategisch kompas van de nieuwe fusiegemeente vormt.
Hij schetste de gemeente op basis van een aantal relevante cijfers:
Aantal inwoners: goed 25.200 inwoners
Aantal dorpen: 12
Oppervlakte: ongeveer 120 km²
Gemeentewegen: 395 km (de grootste gemeente in Vlaams-Brabant)
Gewestwegen: 57 km
Aandeel 65-plussers: momenteel rond de 21%.
Open ruimte: meer dan 80%
Vanaf september 2026: 6 gemeentelijke basisscholen en 6 scholen van andere netten
Opvangplaatsen baby’s en peuters: te weinig
Openbaar vervoer via bus: te weinig
Belastingen: aanvullende personenbelasting gebracht naar het laagste percentage uit de drie deelgemeenten (7,3%), onroerende voorheffing idem gebracht naar 895 opcentiemen en de milieubelasting wordt afgeschaft
Inkomsten van de gemeente: ongeveer 50 miljoen euro.
Het ‘meerjarenplan’ bepaalt welke keuzes de komende jaren worden gemaakt en hoe de beschikbare middelen worden ingezet. Tegelijk moet rekening gehouden worden met stijgende kosten, financiële druk en de uitdagingen van de fusie.
Ondanks een moeilijke context kiest het bestuur ervoor om de belastingen niet te verhogen en toch gericht te investeren in de dorpen en hun inwoners. Daarbij staan vier grote beleidsdoelstellingen centraal.
De vier grote beleidslijnen
De eerste beleidslijn, ‘Mensen’, focust op een warme, inclusieve en veerkrachtige samenleving. Daarbij gaat aandacht naar ouderen, welzijn, gezondheid, werkgelegenheid en kansen voor kinderen en jongeren. Het bestuur wil onder meer investeren in ontmoetingsplaatsen, seniorenwerking, jeugdverenigingen en buitenschoolse opvang.
De tweede pijler, ‘Planeet’, draait rond duurzaamheid en klimaat. Pajottegem wil evolueren naar een klimaatbestendige gemeente met aandacht voor natuur, landbouw, energie en ruimtelijke ordening. Voorbeelden zijn energiezuinige gemeentelijke gebouwen, vergroening van begraafplaatsen en bijkomende rioleringsprojecten.
Met de derde beleidsdoelstelling, ‘Welvaart’, wil de gemeente inzetten op levendige dorpen waar wonen, werken, ondernemen en vrije tijd samenkomen. Investeringen in sport- en vrijetijdsinfrastructuur, bibliotheken, fietsverbindingen en lokale economie moeten de leefbaarheid versterken.
De vierde pijler, ‘Partnerschap’, legt de nadruk op veiligheid, dienstverlening en sterke dorpskernen. De gemeente wil inzetten op klantgerichte dienstverlening, restauratie van erfgoed, ontmoetingsplaatsen en dorpsbudgetten waarmee inwoners zelf projecten kunnen realiseren.
Herfelingen toont wat leeft in een dorp
Dat de Dorpsbabbels ook effectief blootleggen wat er leeft in de verschillende deelgemeenten, bleek duidelijk tijdens de bijeenkomst in het Bavo-centrum in Herfelingen.. De vragenronde gaf een goed beeld van de lokale bezorgdheden en verwachtingen.
Zo kwamen onder meer de sluiting van Olympia en de mogelijke komst van een nieuwe kaasfabriek ter sprake. Ook de geplande nieuwbouw van de school, gekoppeld aan de aanleg van een speeltuin achter de school, leefde sterk bij de aanwezigen. Daarnaast werden vragen gesteld over de verkeersproblematiek in de Sint-Niklaasstraat, waar geparkeerde voertuigen voor hinder zorgen en over de geplande opwaardering van de Bavo-parking.
De Dorpsbabbels werden telkens afgesloten met een uitgebreide vragenronde, waarbij jongere en oudere inwoners rechtstreeks in gesprek konden gaan met het bestuur. Precies die interactie vormt volgens het lokaal bestuur de kern van de nieuwe participatieve aanpak: niet enkel informeren, maar vooral samen bouwen aan de toekomst van Pajottegem.
