Het auditrapport van Audit Vlaanderen over lokaal bestuur Bever schetst het beeld van een kleine gemeente die met beperkte personeels- en werkingsmiddelen een uitgebreid takenpakket moet opnemen. Audit Vlaanderen erkent expliciet dat Bever, als faciliteitengemeente met een relatief kleine administratieve schaal, voor structurele uitdagingen staat om alle opdrachten efficiënt en kwaliteitsvol uit te voeren.
Positieve samenwerking en bereidheid tot verbetering
Positief is dat Audit Vlaanderen spreekt van een constructieve samenwerking tussen het politieke niveau en de administratie. Bij de opmaak van het nieuwe meerjarenplan zou er volgens het rapport meer overleg en samenwerking zijn geweest dan in het verleden.
Ook het managementteam reageerde opvallend open op de auditbevindingen en erkende dat verschillende knelpunten binnen de organisatie herkenbaar zijn. Het bestuur geeft aan het rapport niet louter als kritiek te zien, maar ook als een kans om de werking structureel te verbeteren.
Zo wil de gemeente werk maken van een aangepast organogram, waarbij duidelijker wordt vastgelegd welke diensten en functies nodig zijn en hoe verantwoordelijkheden beter verdeeld kunnen worden. Daarnaast wordt gewerkt aan een sterker personeelsbeleid, met meer aandacht voor functiebeschrijvingen, evaluaties, opleiding en verdere professionalisering van de organisatie.
Ook de bestaande deontologische afspraken zouden worden geactualiseerd, met meer aandacht voor integriteit, transparantie, belangenvermenging en de verhouding tussen politiek en administratie.
Audit Vlaanderen erkent bovendien dat Bever actief samenwerkt met intercommunales en externe partners om de beperkte interne capaciteit op te vangen. Voor een kleine gemeente wordt dit als een begrijpelijke en vaak noodzakelijke aanpak beschouwd. Het rapport benadrukt tegelijk de inzet van medewerkers die vaak meerdere beleidsdomeinen tegelijk moeten opvolgen.
Gebrek aan duidelijke langetermijnvisie
Tegelijk formuleert Audit Vlaanderen een aantal belangrijke aandachtspunten. Een van de voornaamste conclusies is dat een duidelijke langetermijnvisie op de organisatie en werking van de gemeente vandaag onvoldoende aanwezig is.
Volgens de audit worden beslissingen rond personeel, digitalisering, samenwerking en interne organisatie nog te vaak afzonderlijk genomen, zonder dat ze ingebed zijn in één samenhangende strategie. Nieuwe initiatieven ontstaan daardoor eerder als reactie op acute noden dan vanuit een vooraf uitgewerkt toekomstplan.
Zo ontbreekt volgens Audit Vlaanderen onder meer een duidelijke visie over welke taken de gemeente zelf wil blijven uitvoeren, welke expertise intern aanwezig moet zijn en voor welke opdrachten structureel zal worden samengewerkt met externe partners of intercommunales.
De audit waarschuwt dat deze manier van werken het risico inhoudt dat keuzes te veel ad hoc gebeuren en prioriteiten onvoldoende duidelijk zijn. Daardoor kan het moeilijker worden om middelen efficiënt in te zetten en de continuïteit van de dienstverlening op langere termijn te verzekeren.
Tekort aan expertise en personeelsopvolging
Ook op personeelsvlak ziet Audit Vlaanderen belangrijke werkpunten. Voor verschillende functies ontbreken duidelijke functiebeschrijvingen en systematische evaluaties. Opleidingen en competenties worden onvoldoende opgevolgd en bepaalde gespecialiseerde kennis ontbreekt binnen de organisatie, onder meer op vlak van openbare werken, mobiliteit, juridische ondersteuning en aankoopbeleid.
Hierdoor komt extra druk terecht bij een beperkt aantal medewerkers en wordt regelmatig beroep gedaan op externe ondersteuning.
Bever en zijn financiën
Audit Vlaanderen stelt niet dat Bever zich in een financiële crisis bevindt, maar wijst wel op een aantal kwetsbaarheden die op langere termijn een impact kunnen hebben op het financieel beheer van de gemeente.
Uit de jaarrekening 2024 blijkt dat Bever ongeveer 7,86 miljoen euro exploitatieontvangsten noteerde tegenover 6,67 miljoen euro exploitatie-uitgaven. Daarnaast bedroegen de investeringsontvangsten ongeveer 1,30 miljoen euro, terwijl de investeringsuitgaven opliepen tot 2,40 miljoen euro.
Bever telt ongeveer 2.266 inwoners en beschikt over slechts 37 voltijdse equivalenten (VTE’s) om het volledige gemeentelijke takenpakket uit te voeren. Volgens Audit Vlaanderen verhoogt die beperkte schaal de kwetsbaarheid van de organisatie.
De audit wijst erop dat beleidskeuzes en investeringen vandaag nog te vaak afzonderlijk en zonder duidelijke langetermijnvisie gebeuren. Ook de opvolging van samenwerkingen met intercommunales en externe partners kan volgens het rapport sterker, onder meer op vlak van evaluatie, kostenbeheersing en resultaatopvolging.
Onduidelijke rolverdeling tussen politiek en administratie
Verder wijst Audit Vlaanderen op een soms onduidelijke rolverdeling tussen het politieke niveau en de administratie. Volgens het rapport houden mandatarissen zich in bepaalde dossiers ook bezig met operationele opvolging, terwijl die taken normaal bij de administratie horen.
Volgens de audit kan dit zorgen voor onduidelijkheid in verantwoordelijkheden en de indruk van belangenvermenging wekken.
Meer aandacht voor deontologie en opvolging
Audit Vlaanderen vraagt daarnaast bijkomende aandacht voor deontologie en integriteit. Zo blijkt de bestaande deontologische code onvoldoende gekend en werd de deontologische commissie nog niet opnieuw samengesteld.
Ook de opvolging van samenwerkingen met intercommunales en externe partners kan volgens het rapport sterker. Hoewel Bever vaak samenwerkt met externe organisaties, ontbreken soms duidelijke evaluaties, afspraken of structurele opvolging van resultaten en kosten.
Drie grote aanbevelingen
De audit mondt uiteindelijk uit in drie grote aanbevelingen: het ontwikkelen van een duidelijke toekomstvisie; het uitwerken van een sterk personeelsplan en het versterken van het deontologisch kader binnen de organisatie.
Het bestuur geeft aan deze aanbevelingen de komende jaren verder te willen opnemen.
Algemene conclusie
De algemene teneur van het auditrapport is niet dat Bever slecht bestuurd wordt, maar wel dat de gemeente als kleine organisatie kwetsbaar blijft door haar beperkte schaalgrootte en personeelscapaciteit.
Audit Vlaanderen ziet tegelijk ook duidelijke groeimogelijkheden. Het rapport benadrukt dat verdere professionalisering, een sterkere strategische planning en een duidelijkere taakverdeling noodzakelijk zijn om de kwaliteit, continuïteit en transparantie van het bestuur ook op langere termijn te kunnen verzekeren.
Politieke opvolging
Ook oppositiefractie Helderblauw reageerde intussen op het auditrapport. De fractie vraagt meer duidelijkheid over de manier waarop het gemeentebestuur de aanbevelingen van Audit Vlaanderen concreet zal opvolgen. Volgens Helderblauw zijn vooral de rapportering over organisatiebeheersing, de strategische opvolging en de transparantie van het bestuur belangrijke aandachtspunten. De fractie kondigde aan het dossier verder te zullen opvolgen binnen de gemeenteraad.
Volledig rapport op de site Lokale Besturen Vlaanderen zie deze link
