In Herne zijn onlangs ingrijpende werken gestart om vooral deelgemeente Herne nog beter te beschermen tegen wateroverlast. Langs de spoorweg tussen de Diepestraat (de vroegere Daelstraat) en de Patriotsesteenweg (nabij de spooroverweg) wordt momenteel een bijkomend nieuw gecontroleerd overstromingsgebied aangelegd. Dit project kadert in een bredere aanpak om de vallei van de Mark klimaatbestendiger te maken.
Natuurlijke buffer tegen wateroverlast
Het nieuwe overstromingsgebied zal functioneren als een natuurlijke buffer die overtollig water tijdelijk opvangt bij hevige regenval. De werken worden uitgevoerd onder leiding van de Vlaamse Milieumaatschappij, meer bepaald door de afdeling Kern Beheer en Investeringen Waterlopen uit Sint-Denijs-Westrem.
Uit de werfgegevens blijkt dat ook het studiebureau Antea Belgium betrokken is bij het ontwerp, terwijl de uitvoering in handen is van de aannemer Ghent Dredging.
Het kostenplaatje voor het huidige project bedraagt iets meer dan 2 miljoen euro. De werken zijn zopas gestart en zullen, indien alles volgens planning verloopt, na ongeveer 250 werkdagen (ongeveer één jaar) afgerond zijn.
Deel van groter totaalplan
De nieuwe aanleg staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een ruimer waterbeheersingsplan in de regio. Dat zogenaamd Totaalplan Mark werd al vele jaren geleden opgestart, na zware overstromingen in onder meer 2010 en 2011. Sindsdien werkt de VMM stapsgewijs aan een structurele oplossing voor de waterproblematiek in de Markvallei.
Eerder werden al maatregelen genomen, zoals de aanleg van dijken en een overloopzone aan de Spoorwegstraat en de Rendries. De uitvoering van de plannen voor een bijkomend overstromingsgebied maken deel uit van een volgende fase binnen dat totaalplan. Daarbij is gebleken dat extra buffercapaciteit noodzakelijk was, omdat bestaande bekkens bij piekdebieten volledig volliepen.
Het nieuwe overstromingsgebied in de Diepestraat vormt een belangrijke schakel in die keten van buffers die het water gecontroleerd doorheen de vallei moeten leiden.
Antwoord op klimaatverandering
De werken zijn een rechtstreeks antwoord op de toenemende impact van klimaatverandering. In Herne zorgden overstromingen onder meer in 2010, 2011, 2016 en 2021 voor grote problemen.
Door het gecontroleerd bufferen van water wil men piekdebieten opvangen en schade aan woningen en infrastructuur beperken. Een gecontroleerd overstromingsgebied – ook wel GOG genoemd – is daarbij een cruciaal instrument: het laat toe om water tijdelijk op te slaan op vooraf bepaalde locaties, zodat woonkernen gevrijwaard blijven. Tegelijk wordt benadrukt dat dergelijke systemen geen absolute garantie bieden. Bij uitzonderlijke weersomstandigheden blijft wateroverlast mogelijk, maar de risico’s worden wel aanzienlijk verkleind.
Meer dan waterbeheer: ook natuur en recreatie
Opvallend is dat de projecten niet enkel focussen op waterveiligheid. Zo werd in het centrum van Herne eerder al gewerkt aan de natuurbelevingszone Hernedries, een gebied waar waterbeheer wordt gecombineerd met natuurontwikkeling en zachte recreatie.
Bezoekers kunnen er onder meer gebruik maken van natuurlijke speelelementen zoals een boomstammenparcours, touwenconstructies en vlonderpaden. Het project sluit aan op het wandelnetwerk van het Pajottenland en versterkt de verbinding tussen verschillende delen van de Markvallei.
