Op Paaszondag verzamelden gelovigen in de Sint-Niklaaskerk van Herfelingen, één van de weinige kerken in de regio waar nog een volwaardige paasmis werd opgedragen. Wat ooit vanzelfsprekend was in elke parochie, is vandaag een uitzondering geworden.
Van volle kerken naar één vieringsplek
Nog geen vijftig jaar geleden kende bijna elk dorp zijn eigen paasviering, vaak goed gevuld met parochianen van alle leeftijden. Kerken zoals die van Herne, Bever, Tollembeek of Galmaarden stonden toen symbool voor een levendige geloofsgemeenschap waarin de grote feesten – en zeker Pasen – een centrale plaats innamen.
Vandaag is dat landschap grondig veranderd. De vroegere parochiefederatie Herne, nu deel van de pastorale zone Bever–Galmaarden–Herne, telt op papier nog steeds meerdere parochies. In de praktijk zijn er echter nog slechts een handvol kerken waar regelmatig eucharistie wordt gevierd. Sommige kerkgebouwen worden nog sporadisch gebruikt, andere – zoals de kerk van Galmaarden – zijn al jaren buiten gebruik voor de eredienst.
De paasmis
De paasmis draait in essentie rond één centrale boodschap: nieuw leven dat sterker blijkt dan de dood. Die gedachte wordt in de viering zichtbaar gemaakt door een rijke symboliek. Het licht speelt daarin een hoofdrol, met de paaskaars als teken van Christus die de duisternis overwint. De vreugde klinkt door in het opnieuw zingen van het alleluia en in de feestelijke muziek, na de ingetogen periode van de vastentijd. Ook water krijgt een bijzondere betekenis, als symbool van doop, zuivering en een nieuw begin. Bloemen en versiering in de kerk versterken dat beeld van leven dat opnieuw openbloeit.
De kleur wit sluit daar naadloos bij aan. In de liturgie staat wit voor vreugde, zuiverheid en overwinning. Met Pasen verwijst het vooral naar het nieuwe leven en het licht dat het duister verdrijft. Daarom dragen priesters witte gewaden en wordt de kerk vaak in lichte, feestelijke tinten aangekleed. Alles samen maakt van de paasmis een viering van hoop, waarin het leven centraal staat.
Eén pastoor voor een hele streek
Ook het aantal priesters is sterk teruggelopen. Waar vroeger meerdere pastoors actief waren in de verschillende dorpen, is er vandaag nog één pastoor verantwoordelijk voor de hele zone.
Pastoor Kris Meskens wordt in september 59 jaar en is sinds 1998 – inmiddels 28 jaar – parochiepastoor in Herfelingen. Sinds 2015, en na een verdere uitbreiding van zijn verantwoordelijkheid in 2017, is hij uitgegroeid tot de centrale pastoor van de volledige pastorale zone Bever–Galmaarden–Herne. Hij groeide zo uit tot een vaste waarde in de streek en draagt vandaag, als enige pastoor, het kerkelijk leven voor een gemeenschap van ongeveer 18.000 inwoners, verspreid over een tiental parochies waarvan nog slechts enkele kerken regelmatig voor vieringen worden gebruikt, samen met vrijwilligers en leken.
Een gemeenschap van ongeveer 18.000 mensen
De pastorale zone omvat ruwweg de gemeenten Herne, Bever en Galmaarden. Samen vertegenwoordigen zij vandaag ongeveer 18.000 inwoners. Waar deze bevolking vroeger verdeeld was over meerdere actieve parochies en kerken, wordt het kerkelijk leven nu gedragen door enkele centrale vieringsplaatsen.
Een veranderende betekenis
Deze evolutie weerspiegelt een bredere maatschappelijke verandering: ontkerkelijking, vergrijzing en een verschuivende religieuze beleving. Toch blijft de paasmis, zelfs in een kleinere kring, voor velen een belangrijk moment van verbondenheid en traditie.
De beelden van vandaag tonen niet alleen een viering, maar ook een overgang: van een tijd waarin elke kerk vol zat, naar een tijd waarin enkele plaatsen het geloofsleven van een hele streek dragen. En net daardoor krijgt zo’n paasmoment misschien een andere, maar niet minder betekenisvolle waarde.
