Op woensdag 1 april 2026 vindt in het hart van Galmaarden opnieuw de Ommegang van het Heilig Kruis plaats, een eeuwenoude traditie die geloof en gemeenschap samenbrengt. Nieuw dit jaar is het vervroegde vertrekuur: de ommegang start uitzonderlijk om 18.00 uur (in plaats van 19.00 uur zoals in voorgaande jaren).
In Galmaarden leeft immers al eeuwenlang een bijzondere devotie voort: de verering van het Heilig Kruis. Dit reliek, waarvan de oorsprong teruggaat tot de 14de eeuw, bevat volgens de overlevering fragmenten van het kruis waaraan Christus werd gekruisigd. Al sinds de middeleeuwen speelt het een centrale rol in het religieuze leven van de gemeenschap.
Doorheen de eeuwen werd het Heilig Kruis meermaals gestolen, maar telkens op wonderlijke wijze ongeschonden teruggevonden – een gegeven dat de diepe spirituele betekenis en verbondenheid met het dorp alleen maar versterkte. Reeds vanaf de 14de eeuw zijn er getuigenissen van mirakels en verhoorde gebeden, waardoor het kruis uitgroeide tot een belangrijk toevluchtsoord in tijden van nood en tegenspoed.
Een reliek dat de tand des tijds doorstaat
Tot aan de brand van 11 op 12 mei 2008 had de aanwezigheid van dit reliek een prominente plaats in de Sint-Pieterskerk. Opmerkelijk is dat het altaar van het Heilig Kruis er centraal stond – een uitzonderlijke situatie, aangezien doorgaans de patroonheilige deze plaats inneemt. Dit onderstreept de unieke band tussen het dorp en het reliek. Wonder boven wonder bleef het Heilig Kruis bij deze brand gespaard, veilig opgeborgen achter de brandvrije deur van de sacristie. Deze gebeurtenis versterkte bij velen de overtuiging dat het kruis een bijzondere bescherming geniet.
De rol van de broederschap
Om deze eeuwenoude verering levend te houden, organiseert de Broederschap van het Heilig Kruis jaarlijks de Ommegang van het Heilig Kruis. Dat broederschap, die voortbouwt op een lange traditie van volksdevotie en lokaal engagement, staat in voor het bewaren en doorgeven van dit religieuze erfgoed. In haar huidige vorm kreeg zij een nieuwe impuls in de late 20ste eeuw, maar haar wortels reiken veel dieper in de geschiedenis van Galmaarden.
Een tocht van gebed en verbondenheid
Tijdens de ommegang wordt het reliek biddend door de straten gedragen. De tocht, die traditioneel verschillende kapellen en bedeplaatsen aandoet, is meer dan een processie: het is een moment van bezinning, verbondenheid en het toevertrouwen van persoonlijke en gemeenschappelijke intenties.
Verloop van de Ommegang 2026
Om 18.00 uur vertrekt de processie aan Bergstraat 38 met het Heilig Kruis richting de Sint-Pauluskapel. Daar krijgen de aanwezigen de gelegenheid om het reliek te vereren en hun intenties en noden op te dragen. Nadien keert de biddende gemeenschap langs een andere route terug naar de vertrekplaats. De avond wordt afgesloten met een kort slotwoord en een zegen met het Heilig Kruis.
Praktisch
Wanneer: Woensdag 1 april 2026 – van 18:00 tot ca. 20:30
Vertrek: Bergstraat 38, Galmaarden
Organisatie: Broederschap Heilig Kruis Galmaarden, in samenwerking met ErGoed Galmaarden en de Boogschuttersgilde van het H. Kruis Galmaarden
