In de Cultuurschuur De Cam vond op vrijdagavond een gesmaakte en goed bijgewoonde lezing plaats rond het belang en de werking van het vredegerecht, met bijzondere aandacht voor burenruzies en alledaagse conflicten. De activiteit werd georganiseerd door Landelijke Gilden Gooik en trok heel wat geïnteresseerden niet alleen uit Gooik maar ook uit de ruime regio. Centraal stond de lezing ‘De Werkende vrederechter – Van raadkamer tot tv-scherm’ gebracht door Dieter Van Outrive, plaatsvervangend vrederechter en bekend van het gelijknamig televisieprogramma op VRT 1. Vanuit zijn jarenlange praktijkervaring gaf hij een heldere en toegankelijke inkijk in hoe ogenschijnlijk kleine conflicten vaak escaleren en uiteindelijk voor de vrederechter belanden. Van Outrive is niet verbonden aan één specifiek vredegerecht, maar wordt als plaatsvervangend vrederechter flexibel ingezet waar nodig.
De vrederechter dichtbij de burger
Als inleiding schetste Van Outrive het onderscheid tussen de verschillende magistraten binnen het vredegerecht. Hij lichtte toe dat vrederechters-titularissen door de koning worden benoemd en een vast ambt uitoefenen, terwijl plaatsvervangende rechters worden ingezet bij afwezigheid of verhoogde werklast. Daarnaast bestaan er ook werkende rechters, die gedurende langere tijd effectief recht spreken zonder titularis te zijn.
Vanuit zijn eigen ervaring gaf hij het publiek een unieke blik achter de schermen van deze werking, waarbij hij benadrukte hoe laagdrempelig en mensgericht het vredegerecht functioneert.
Ruime bevoegdheden in het dagelijks leven
Van Outrive ging dieper in op de bevoegdheden van de vrederechter. Zo behandelt het vredegerecht onder meer geschillen tussen burgers en tussen burgers en ondernemingen tot 5.000 euro, met uitzondering van onder meer verkeerszaken, familiale dossiers en arbeidsconflicten.
Daarnaast beschikt de vrederechter over een brede waaier aan bijzondere bevoegdheden, ongeacht het bedrag. Het gaat onder meer om:
- huurgeschillen (woninghuur, handelshuur en pacht
- conflicten rond mede-eigendom (appartementen)
- burengeschillen en burenhinder
- afpalingen en perceelgrenzen
- erfdienstbaarheden en rechten van doorgang
- bezitsvorderingen en gebruik van eigendom
- geschillen met nutsbedrijven, telecom en zorgverstrekkers
- consumentenkrediet
- schade aan landbouwgewassen en jachtzaken
- dringende onteigeningen
Ook situaties van bezetting zonder recht of titel, zoals het kraken van panden, vallen onder de bevoegdheid van het vredegerecht. De meeste van deze zaken worden behandeld in openbare zitting, wat de transparantie van de rechtspraak ten goede komt.
Herkenbare verhalen uit het echte leven
Onder de noemer ‘burengeschillen en burenhinder’ bracht Van Outrive tal van herkenbare situaties. Discussies over overhangende takken, kraaiende hanen, verkeerd aangelegde opritten of betwiste perceelgrenzen bleken voor velen herkenbaar. Hoewel hij de juridische kant toelichtte, lag de nadruk vooral op het menselijke aspect. Communicatie, wederzijds begrip en tijdig overleg blijken vaak doorslaggevend om escalatie te vermijden.
Met een combinatie van praktijkvoorbeelden, humor en duidelijke uitleg wist Van Outrive het publiek te boeien en tegelijk aan het denken te zetten over hun eigen manier van omgaan met conflicten.
Verbinden in de buurt
De organisatoren van Landelijke Gilde Gooik met voorzitter Eric Van Schepdael toonden zich tevreden over het verloop van de avond. “Kleine conflicten kunnen een grote impact hebben op het samenleven. Door mensen bewust te maken en handvaten aan te reiken hopen we bij te dragen aan meer begrip en verbondenheid in het dorp,” klonk het. “De vereniging blijft inzetten op gemeenschapsvorming, samengevat in de vier “G’s: gezondheid, geluk, Gooik en Gilde.”
Opleiding en verdere info
Wie zich verder wil verdiepen in burenbemiddeling kan terecht bij het PIVO in Asse, waar opleidingen worden georganiseerd rond het constructief begeleiden van conflicten tussen buren.
Het programma “Kunnen we overeenkomen?” is momenteel te zien op VRT 1, waar recent een nieuwe reeks van start ging.
(*) Bestuur Landelijke Gilde Gooik
Voorzitter: Eric Van Schepdael (in opvolging van Hilde Van Schepdael) en de leden Kim Van Roye, Paul Hauwaerts, Katy Goeman, Kenneth Vergauwen, Michel Doomst, Anny Ost en René Vierendeel
