PAJOTTENLAND – Sprokkels uit de politieraad van 16 maart – Mogelijke afschaffing van de politieraden

Tijdens de zitting kwamen onder meer het strategisch aanwervingsplan 2026, de aanleg van een parking voor het privévervoer van personeelsleden via CREAT evenals de rapporten en de stuur- en meetborden met een demo van Power BI aan bod, maar het was vooral het agendapunt varia – met onder meer de bespreking over de mogelijke afschaffing van de politieraad – dat de meeste aandacht kreeg.

Strategisch aanwervingsplan 2026 – Stand van zaken

Dit agendapunt geeft de leden van de politieraad een strategisch overzicht van het personeelsbeleid van de politiezone voor 2026, met aandacht voor vacatures, verwachte uitstroom, geplande aanwervingen en de budgettaire gevolgen. Zo zijn volgende aanwervingen voorzien: 2 inspecteurs interventie die op 1 maart gestart zijn met hun opleiding – 1 inspecteur onthaal die in dienst treedt op 01/05/2026 – 1 hoofdinspecteur terreinofficier en 1 CALog niveau C die in dienst treden op 1 mei. Er was de opruststelling van 1 inspecteur op 1 februari. De betrekkingen van 1 inspecteur en van 1 hoofdinspecteur zijn nog vacant.

Aanleg parking voor privé vervoer van personeelsleden

De eerste plannen voor een parking voor de privé voertuigen van het personeel aan het politiehuis gaan al enkele jaren terug. Door een gebrek aan parkeerruimte dienden de personeelsleden vaak parkeren in de omliggende straten, wat geregeld voor hinder zorgde voor buurtbewoners. Daarom werd in het verleden al gezocht naar oplossingen om het parkeren van het personeel beter te organiseren en de druk in de buurt te verminderen.

In een eerste fase werd gekeken naar tijdelijke oplossingen, maar al snel groeide het idee om uit veiligheidsoverwegingen de parking te voorzien op het terrein achter het politiehuis. Het doel daarbij was de veiligheid van de privé-voertuigen van het personeel te verzekeren, de parkeersituatie voor bezoekers duidelijker te organiseren en de overlast in de omgeving te beperken.

Het agendapunt: ‘CREAT – Aanleg parking voor personeelsleden van de politiezone Pajottenland – Vaststellen technische bepalingen, de raming en de wijze van gunnen – Goedkeuring’ vormde nu een belangrijke stap in de uiteindelijke realisatie van het project. De politieraad keurde dan ook de technische voorwaarden, de kostenraming en de wijze waarop de werken zullen worden aanbesteed goed.

Daarmee is het dossier nu concreet voorbereid voor uitvoering en komt de aanleg van een personeelsparking achter het politiehuis een stap dichter bij de effectieve realisatie.

De eerdere belangrijkste stappen in het dossier waren:

22 mei 2023
De politieraad (PR) keurt principieel goed om op de bestaande boomgaard, eigendom van de politiezone Pajottenland en gelegen tussen het nieuwe en het oude politiehuis, een parking te realiseren.

26 mei 2023
Het politiecollege (PC) keurt een prijsofferte goed voor een studieopdracht met het oog op de opmaak en de indiening van een bouwaanvraag.

23 oktober 2023
De politieraad keurt begrotingswijziging nr. 4 goed waarbij het budget voor de aanleg van de personeelsparking binnen de buitengewone dienst wordt opgetrokken tot € 200.000 (incl. btw).

11 december 2023
De politieraad wijst de ontwerpopdracht voor de parking “CREAT – Pajottegem – Aanleg parking” toe aan studiebureau Buresco.

17 februari 2025
Er wordt een buurtinformatievergadering georganiseerd om de omwonenden te informeren en te betrekken bij de plannen voor de personeelsparking. Uit die vergadering werd meegenomen: het weghalen van de bestaande haag (is al gebeurd) en het aanbrengen van een groenscherm rondom de parking.

18 februari 2025
De politieraad keurt het plan goed voor de aanleg van de personeelsparking, bestaande uit 32 parkeerplaatsen, met een geraamde kostprijs van € 199.000 incl. btw.

22 september 2025
De omgevingsvergunning voor het project wordt afgeleverd.

16 maart 2026
De politieraad behandelt het voorstel tot vaststelling van de lastvoorwaarden, de raming en de plaatsingsprocedure voor de uitvoering van de opdracht, met name de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking. Het bestek (lastenboek, technische bepalingen en meetstaat) werd opgesteld door studiebureau Buresco. De geraamde kostprijs van de opdracht bedraagt uiteindelijk €137.205,59 exclusief btw, of €166.018,76 inclusief 21% btw.

Rapporten/Stuur-en meetborden – Demo Power-BI  

Korpschef David Cummins lichtte een dia toe met cijfermateriaal dat door de politiezone Pajottenland werd verzameld op basis van processen-verbaal en interne registraties. De cijfers werden samengebracht in een dashboard dat met eigen middelen werd opgebouwd. Het doel daarvan is om de zonewerking een beter zicht te geven op de evolutie van bepaalde fenomenen, zoals diefstallen, cybercrime, intrafamiliaal geweld, drugsfeiten en verkeersongevallen.

Door deze gegevens systematisch op te volgen kan de politie sneller vaststellen of bepaalde fenomenen stijgen of dalen. Volgens de korpschef laat dit toe om tendensen op korte termijn te detecteren en de werking van de politiezone hierop af te stemmen. Vanuit die redenering benadrukte hij het belang van het principe ‘meten is weten’ en gaf hij aan dat die analysetool in de toekomst een belangrijk instrument zal blijven voor de ondersteuning van het beleid en de operationele werking van het korps.

Power BI is een computerprogramma van Microsoft dat helpt om grote hoeveelheden gegevens overzichtelijk te maken. Het verzamelt informatie uit verschillende bronnen, zoals Excel-bestanden of databanken, en zet die om in duidelijke grafieken, tabellen en dashboards. In plaats van lange rapporten met veel tabellen te moeten lezen, kan men met Power BI in één oogopslag zien hoe een organisatie ervoor staat. De informatie kan automatisch worden bijgewerkt, zodat de cijfers altijd recent zijn. Bestuurders en medewerkers kunnen deze dashboards bekijken op een computer, tablet of smartphone.

Voor een politiezone kan Power BI onder meer worden ingezet om statistieken te visualiseren over criminaliteitsfenomenen, interventies, verkeersincidenten of het gebruik van middelen. Dat ondersteunt een meer datagedreven aanpak en kan helpen bij het onderbouwen van beleidskeuzes en operationele prioriteiten.

Mogelijke afschaffing van de politieraden

In de varia werd toelichting gegeven bij de mogelijke fundamentele hervorming van de Wet op de Geïntegreerde Politie (WGP). Het wetsontwerp houdt een grondige (re)organisatie van de politiezones (fusies) en van hun bestuursorganen (afschaffing van de politieraden) in. De informatie werd ondersteund door een korte presentatie waarin de kernpunten van de mogelijke hervorming werden toegelicht. De inhoud van deze presentatie vormde het vertrekpunt voor een uitgebreid debat binnen de politieraad.

Voorgestelde wijzigingen aan de WGP

Het wetsontwerp zou een fundamentele aanpassing van de WGP inhouden. Eén van de belangrijkste elementen daarin is de afschaffing van de politieraad als bestuursorgaan van de politiezone. In het voorliggend model zou het politiecollege het enige bestuursorgaan van de politiezone worden. De democratische controle op de werking van de politiezone zou daarbij verschuiven naar de gemeenteraden van de betrokken gemeenten. Er zou volgens de beschikbare informatie geen overgangsperiode voorzien worden. De nieuwe regeling zou in werking treden tien dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Context van de hervorming

De aangekondigde wijzigingen kaderen in een bredere hervorming van de organisatie van de lokale politie. In dat verband werd onder meer verwezen naar de verplichte fusie van de zes Brusselse politiezones tot één politiezone Brussel, waarbij de negentien Brusselse gemeenten wel blijven bestaan. Daarnaast zou de federale overheid ook vrijwillige fusies van politiezones in de rest van het land willen stimuleren om zo dan te komen tot een totaal van een 60-tal zones.

Gevolgen voor de politieraad

Indien het wetsontwerp in zijn huidige vorm zou worden goedgekeurd zou dat belangrijke gevolgen hebben voor de huidige bestuursstructuur van de politiezones. Zo zou de politieraad volledig ophouden te bestaan. De mandaten van de politieraadsleden zouden automatisch beëindigd worden en de bevoegdheden van de politieraad zouden worden overgenomen door het politiecollege.

Nieuwe rol voor de gemeenteraden

Volgens de toelichting zou de democratische controle verschuiven naar de gemeenteraden van de betrokken gemeenten. Gemeenteraadsleden zouden daarbij een aantal bijkomende mogelijkheden krijgen. Zo zouden zij onder meer: vragen kunnen stellen aan het politiecollege, inzage kunnen krijgen in de bestuursdocumenten en jaarlijks een uitgebreid verslag ontvangen over de middelen, de werking en de interventietijden van de politiezone.

Tijdens de zitting werd door raadsleden gewezen op de mogelijke gevolgen voor de organisatie van de besluitvorming. Zo werd onder meer gesteld dat deze nieuwe regeling mogelijk kan leiden tot extra administratieve lasten. Daarnaast werd opgemerkt dat het belang van de politiezone niet verloren mag gaan in afzonderlijke discussies binnen elke gemeenteraad.

Andere wijzigingen

Naast de wijziging van de bestuursstructuur wordt ook melding gemaakt van nog een aantal andere maatregelen. Zo zouden er financiële stimulansen voorzien worden voor politiezones die vrijwillig wensen te fuseren. Verder zouden er ook aanpassingen komen aan bepaalde mandaatfuncties binnen de politiezones. Onder meer werd aangegeven dat het mandaat van de korpschef voortaan binnen drie maanden vacant moet worden verklaard en dat ook de voorwaarden voor bijzonder rekenplichtigen zouden wijzigen.

Reacties binnen de politieraad

De toelichting leidde tot een levendig debat binnen de politieraad. Bij verschillende raadsleden borrelde een gevoel van ongerustheid en verontwaardiging op over de mogelijke impact van de voorgestelde hervorming. De algemene teneur van de reacties was dat “dit de logica voorbij gaat”. Meerdere leden benadrukten dat de informatie die momenteel beschikbaar is veel vragen oproept maar weinig concrete antwoorden biedt.

Er werden dan ook verschillende inhoudelijke vragen en bezorgdheden geformuleerd.

Zo werd onder meer de vraag gesteld hoe andere politiezones tegenover deze mogelijke hervorming staan. Verschillende leden wezen ook op het belang van de politieraad als plaats voor debat en overleg op zonaal niveau, waar verschillende gemeenten samen hun visie kunnen uitwisselen.

Er wordt gevreesd dat met het verdwijnen van de politieraad ook een genuanceerde stem op zonaal niveau zou verdwijnen, waardoor het democratisch debat mogelijk zou verschuiven naar afzonderlijke gemeenteraadszittingen. Dit zou volgens sommigen kunnen leiden tot een versnippering van het debat en tot een bestuursmodel dat enigszins vergelijkbaar is met de werking van bepaalde brandweerzones.

Daarnaast werd benadrukt dat een hervorming van deze omvang niet louter vanuit een besparingslogica mag worden benaderd.

Ook werden er vragen gesteld over de mogelijke gevolgen voor de dagelijkse werking van de politiezone, bijvoorbeeld met betrekking tot de rol van de wijkinspecteurs en de vertegenwoordiging van de politieraad in andere bestuursorganen.

Tot slot werd ook de vraag gesteld waarom een dergelijke ingrijpende hervorming niet wordt uitgesteld tot het einde van de lopende legislatuur.

Beslissing van de politieraad

Gezien de vele vragen en onduidelijkheden werd binnen de politieraad geconcludeerd dat het noodzakelijk is om eerst meer informatie en verduidelijking te verkrijgen over de mogelijke hervorming. Daarom werd beslist om een schrijven te richten aan de VVSG (Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten) met de vraag om bijkomende informatie en toelichting te verschaffen over de mogelijke afschaffing van de politieraad en de gevolgen daarvan voor de politiezones.

De politieraad besliste dat de voorzitter van de politieraad, de Pajottegemse burgemeester Kris Poelaert, dit schrijven zal opstellen en overmaken.

Dit nieuwsbericht delen: