Op uitnodiging van de Heemkundige Kring Gooik met Jean-Paul De Loecker als voorzitter kwam Ronald Van Ham uit Lennik In de dorpsschool in Kester aan de hand van flink wat oud en nieuw kaart- en beeldmateriaal aantonen hoe het Romeins kadaster in Gooik en omstreken kan gereconstrueerd worden. De lezing genoot veel belangstelling van liefhebbers van lokale geschiedenis. De aanwezigen kregen doorheen de uiteenzetting een pleiade historische gegevens en wetenschappelijk onderbouwde informatie voorgeschoteld. Het specifiek thema van de voordracht was ‘Romeinse sporen in het Pajottenland – Het kamp in Kester’.
Ronald Van Ham is burgerlijk ingenieur, deeltijds professor aan de Vrije Universiteit Brussel, medewerker aan het TV-programma ‘Team Scheire’ en de bezieler van de Repairschuur in Lennik. Daarnaast is hij ook een boeiend verteller en is hij zeer praktisch ingesteld. Hoe hij inmiddels ook uitgegroeid is tot een kennisreferentie in het domein van de toenmalige Romeinse leefwereld vindt zijn oorsprong in zijn zoektocht naar de geschiedenis van de vierkantshoeve die hij aankocht. Hierbij stuitte hij op indicaties naar oude Romeinse sites. Het werd hem ook bekend dat de legioensoldaten indertijd als beloning een vierkant stuk grond toegewezen kregen. Als nieuwsgierig ingenieur ging hij verder op onderzoek uit naar de precieze afmetingen van die vrij grote percelen. Door de oude veldwegen, beken en hellingen in Lennik te bestuderen, slaagde hij erin verschillende van deze domeinen te reconstrueren. Tot zijn verbazing bleken ze bij benadering even groot te zijn. Zijn onderzoek leidde zo tot merkwaardige inzichten. Die zijn onder meer terug te vinden in het boek van zijn hand ‘Romeins Lennik’.
Kamp van Cicero
De spreker nam de aanwezigen vooreerst op sleeptouw voor een welgekomen ontdekkingsreis over de drie methodes en bronnen om terug te kunnen keren in de tijd. Zo werd het gamma aan vroegere landkaarten zoals de Ferrariskaart (1771-1778) en de Villaretkaart (1745-1748) en aan huidige moderne digitale mogelijkheden zoals de Hillshade DMH Vlaanderen aangesneden. Ook geschiedkundige informatie uit geschriften, opgravingen en bevindingen met daarbij een bijzondere aandacht voor de grootte van een Romeinse centuria (50,60 ha) en inzicht in het herkennen van historische wegenstructuur en perceelsindeling kwam aan bod. Flink wat aandacht was er uiteraard ook voor de resultaten van zijn opzoekingswerk naar de locatie van het winterkamp van Cicero in Kester en van de andere toenmalige kampen vermeld in De Bello Gallico van Julius Caesar.
Volgens Ronald Van Ham is de knik op de Romeinse heirbaan tussen Asse en het Noord-Franse Bavay (de oude hoofdstad van de Nerviërs) in Kester langs de huidige dorpskern overigens geen uitzondering maar allicht ook te wijten aan vooral natuurlijke omstandigheden. Eénzelfde bevinding is overigens terug te vinden op dezelfde weg in Mainvault, een deelgemeente van de stad Ath. Het is pas in 1957 dat de huidige Edingsesteenweg (N285) in Kester werd rechtgetrokken tussen het gehucht Kesterbrugge en de grens met Leerbeek. Het terrein aan de N 285 (Edingsesteenweg) is overigens beschermd als archeologische site van de Romeinse vicus van Kester. De plaatsnaam Kester blijkt afgeleid van het Latijns woord ‘castra’ met als betekenis ‘legerplaats’ of ‘kamp’. Oudere inwoners van Kester herinneren zich nog wel dat toen heel wat archeologische waardevolle voorwerpen uit de bodem werden opgehaald. Volgens Van Ham zijn er trouwens nu nog steeds duidelijk zichtbare sporen van de Romeinse aanwezigheid in het gebied waar te nemen.
Romeins Lennik
Wie meer wil vernemen over het opzoekingswerk en de bevindingen van Ronald Van Ham rond de Romeinse aanwezigheid in de streek kan terecht in zijn boek Romeins Lennik (Forum Lineacum), een reconstructie van de Lennikse stadsplanning van 2000 jaar geleden aan de hand van landoppervlaktes van de latifundia (grote landerijen). ISBN: 978 94 642 0219 9.
