Zondagavond kleurde de Bosberg in Galmaarden opnieuw warm oranje tijdens de elfde editie van de Walmenbrand. Wat jaren geleden door ErGoed Galmaarden (*) nieuw leven werd ingeblazen, is intussen uitgegroeid tot een vaste waarde op de regionale winterkalender. Een vaste waarde, weliswaar, maar dat belette niet dat de editie ’26 niet de meest succesvolle was. Tot net voor valavond waren regen en bittere kou de boosdoeners die ervoor zorgden dat wandelaars en kijklustigen slechts sporadisch naar de Bosberg trokken om samen het einde van de winter symbolisch in te luiden.
Maar ‘voor één slechte oogst brandt de boer ook zijn schuur niet af’ was de insteek van de organisatoren. Daarmee zetten zij alvast de deur op een kier voor een volgende Walmenbrand.
Vuur met eeuwenoude wortels
Met de Walmenbrand wordt verwezen naar eeuwenoude volksrituelen waarin vuur centraal stond. Al zo’n 2500 jaar geleden werden vuren ontstoken om boze geesten te verdrijven, vruchtbaarheid te bevorderen en de overgang van winter naar lente te markeren.
Vuur oefent sinds het prille begin van de mensheid een bijna magnetische aantrekkingskracht uit. Het is tegelijk krachtig en kwetsbaar, vernietigend en levengevend. Die dubbele natuur maakt het tot een van de meest betekenisvolle symbolen in de menselijke geschiedenis.
Lang vóór er sprake was van tradities of rituelen betekende vuur simpelweg overleven. Het bracht warmte in koude nachten, hield roofdieren op afstand en maakte voedsel veiliger. Wie vuur beheerste, beheerste een stukje natuur. Die oerkracht spreekt tot vandaag tot de verbeelding.
Enkele toepasselijke uitdrukkingen vatten die symboliek mooi samen:
De vonk slaat over – enthousiasme en verbondenheid die overspringen van mens tot mens.
Het vuur brandend houden – traditie, gemeenschap en bezieling levend houden.
Een vonk kan een vlam worden – een kleine heropleving die uitgroeit tot een sterke traditie.
In vuur en vlam staan – passie en gedeelde beleving.
Beter één kaars dan eeuwige duisternis – zelfs een klein lichtpunt brengt hoop in donkere tijden.
Verwantschap met de Tonnekensbrand
De Walmenbrand sluit nauw aan bij de traditie van de Tonnekensbrand in Geraardsbergen. Historisch waren beide lentevuren sterk met elkaar verweven. Terwijl in Geraardsbergen het vuur op de Oudenberg laaide, werden op omliggende hoogtes — waaronder de Bosberg — eveneens brandstapels aangestoken. Vanop verschillende heuvels waren de vuren zichtbaar als symbolisch antwoord op elkaar.
Indrukwekkend ontstekingsmoment
De Walmenbrand aansteken is en blijft een hele eer. Onder het toeziend oog van Luc Cromphout gebeurde dit op veilige wijze. Toen de vlammen langzaam hoger oplaaiden en rookpluimen zich aftekenden tegen de donkere hemel, viel een moment van bewondering. De gloed van het vuur bracht warmte, licht en verbondenheid.
Het verzamelen van het brandhout is jaarlijks een taak van Luc, die daarvoor onder meer gebruikmaakt van hout afkomstig uit het Raspaillebos, op de grens van het gehucht Sint-Paulus en de Geraardsbergse deelgemeente Zandbergen.
Een traditie die blijft branden
Ook met deze regenachtige editie bevestigt de Walmenbrand zijn plaats als verbindend wintermoment in Galmaarden en omstreken.
(*) ErGoed Galmaarden bestaat uit: Luc Cromphout, Luc Matthys, Herman Vanden Herrewegen, Ludo Van Paepegem en Tom De Cooman.
Bijgaande foto:© Luc Cromphout
