Met een nieuwjaarsdrink in De Cam in Gooik gaf de Fietsersbond Pajottenland het startschot voor een nieuw werkjaar. Wat begon als een ontmoetingsmoment voor fietsers, sympathisanten en beleidsverantwoordelijken, groeide uit tot een inhoudelijk debat over de toekomst van fietsen in het Pajottenland.
De jonge afdeling, eind 2024 officieel erkend als volwaardige tak van de Fietsersbond, wil zich profileren als constructieve gesprekspartner voor de gemeenten Dilbeek, Lennik, Pepingen, Roosdaal, Pajottegem en Bever. De avond maakte meteen duidelijk dat de nood aan veilige en samenhangende fietsinfrastructuur hoog op de agenda staat.
Fietsen in een landelijke omgeving: meer dan witte lijnen
Blikvanger van de avond was verkeersdeskundige Dirk Dedoncker met zijn lezing “Fietsen in een landelijke omgeving”. Hij schetste de specifieke uitdagingen waarmee fietsers in het Pajottenland geconfronteerd worden.
Volgens Dedoncker volstaat het niet om fietssuggestiestroken aan te brengen of witte lijnen te schilderen. In landelijke regio’s kampen fietsers vaak met te smalle fietspaden, zogenaamde ‘moordstrookjes’, comfortproblemen door oneffenheden, talrijke inritten en onoverzichtelijke kruispunten. Lintbebouwing zorgt bovendien voor extra conflicten door de vele aansluitingen op de rijweg.
Ook dubbelrichtingsfietspaden brengen bijkomende risico’s met zich mee, vooral aan zijstraten waar automobilisten tegen de verwachtingsrichting in fietsers kunnen tegenkomen. Veel bestaande infrastructuur voldoet bovendien niet aan de richtlijnen van het fietsvademecum wat betreft breedte en veilige afscheiding.
Snelheid als sleutel tot verkeersveiligheid
Een centrale boodschap van de lezing was helder: “Trager is veel veiliger.” Zone 30 werkt, maar enkel wanneer ze geloofwaardig en afdwingbaar is. Een verkeersbord alleen volstaat niet. De inrichting van de straat moet snelheid fysiek temperen, bijvoorbeeld via versmallingen, verhoogde kruispunten of trajectcontroles.
Daarnaast werd ook het bovenlokaal functioneel fietsroutenetwerk (BFF) kritisch belicht. Volgens Dedoncker sluit het netwerk vandaag onvoldoende aan bij de noden van functionele fietsers. Het focust te sterk op fietspaden langs drukke gewestwegen, terwijl veilige lokale verbindingen vaak ontbreken. Fietsers gebruiken immers geen losse infrastructuurstukken, maar een samenhangend netwerk.
Levendig debat met fietsers en beleidsmakers
Na de lezing volgde een interactief debat waarbij aanwezigen hun ervaringen en bezorgdheden deelden. Onder meer de aanpak van sluipverkeer, het gebrek aan coördinatie tussen gemeenten en de keuze tussen fietspaden, fietsstraten, fietssuggestiestroken of verkeersfilters kwamen aan bod.
Ook de vraag wat mensen zou motiveren om vaker de fiets te nemen, werd besproken. Veilige infrastructuur, hoffelijkheid in het verkeer en duidelijke keuzes in het straatbeeld bleken terugkerende thema’s.
De mogelijke invoering van een algemene fietshelmplicht zorgde eveneens voor uitwisseling van standpunten. Burgemeester en Vlaams volksvertegenwoordiger Kris Poelaert gaf aan dat het onderwerp in het Vlaams Parlement wordt besproken, maar dat er momenteel geen meerderheid bestaat. “De meningen zijn verdeeld, ongeveer vijftig-vijftig. De helft ziet een helmplicht als een stap vooruit voor de verkeersveiligheid, de andere helft vreest dat het fietsgebruik zou dalen. Er ligt vandaag geen concreet voorstel dat op brede steun kan rekenen.”
Stand van zaken rond de N272
Namens het lokaal bestuur Pajottegem lichtten burgemeester Kris Poelaert en eerste schepen Ludo Persoons ook de geplande werkzaamheden aan de N272 toe. Het traject tussen Tollembeek en Galmaarden wordt door het Agentschap Wegen en Verkeer volledig heringericht. In de bebouwde kom komen veilige fiets- en voetpaden, buiten de kern worden vrijliggende fietspaden voorzien. De nutswerken starten in de komende maanden.
Voor de Langestraat (Kester–Vollezele), die eveneens deel uitmaakt van de N272, bestaat al langer bezorgdheid over de onveilige situatie door druk verkeer en het ontbreken of de slechte staat van fietsinfrastructuur. Hoewel het dossier onder de aandacht blijft, kon nog geen concrete timing voor ingrepen worden meegedeeld.
Structurele samenwerking als ambitie
De conclusie van de avond was duidelijk: veilige fietsinfrastructuur vraagt visie, samenwerking en structurele keuzes. Elke gemeente heeft nood aan een volwaardig fietsbeleidsplan dat aansluit op de buurgemeenten. Overheden zorgen voor beleid en uitvoering; fietsers brengen praktijkervaring en terreinkennis aan.
Met dit nieuwjaarsevent gaf de Fietsersbond Pajottenland een krachtig signaal. Veiliger fietsen is geen vrijblijvende ambitie, maar een gedeelde verantwoordelijkheid. De afdeling wil blijvend wegen op het beleid en het Pajottenland stap voor stap fietsvriendelijker maken.
De avond werd afgesloten met een informele babbel bij een drankje, waar ideeën en engagement verder werden uitgewisseld.
Fietsersbond Pajottenland
Lieven Taleman (voorzitter)
Mady Decrick (secretaris)
Karin Baeten (penningmeester)
Paul Deschrijver
Serge Roelens (beleidsmedewerker)
