Sinds 1 januari 2026 zijn in België tal van nieuwe regels en hervormingen van kracht geworden. Ze raken werknemers, zelfstandigen, ondernemingen en burgers in hun dagelijkse leven. Het gaat om een breed en complex pakket aan maatregelen, waarvan hieronder slechts een selectie van twintig opvallende of meest voelbare wijzigingen wordt toegelicht. De keuze is niet exhaustief, maar focust op maatregelen die voor een brede groep burgers relevant zijn.
De wijzigingen vloeien voort uit het federale regeerakkoord, Europese verplichtingen en hervormingen in het fiscale, sociale en economische beleid. Het overzicht wordt aangevuld met maatregelen die nog in voorbereiding zijn en met een stand van zaken in Pajottegem.
1. Beperking van de duur van werkloosheidsuitkeringen
Een van de meest ingrijpende hervormingen betreft de werkloosheidsuitkeringen. Vanaf 1 januari 2026 worden deze in principe beperkt tot maximaal twee jaar. De invoering gebeurt gefaseerd, te beginnen bij langdurig werklozen. Voor sommige personen die hun uitkeringsrecht voor het eerst aanvroegen vóór 1 januari 2025, stopt de uitkering reeds in 2026. De hervorming wordt verder uitgerold in opeenvolgende golven en heeft als doel de activering op de arbeidsmarkt te versterken.
2. Meer loon door automatische indexatie
Door de automatische loonindexatie stijgen de lonen van meer dan een miljoen werknemers op 1 januari 2026 met gemiddeld ongeveer 2,21 % ten opzichte van eind 2025. Hoewel de stijging gematigder is dan in de uitzonderlijke indexjaren, blijft ze een belangrijke correctie voor de gestegen levensduurte. De ideeën over een beperkte indexatie voor hogere lonen zijn er wel, maar worden nog niet toegepast bij de eerstvolgende indexatie.
3. Pensioenen in 2026
Nieuwe pensioenbonus: wie langer werkt dan de wettelijke pensioenleeftijd bouwt vanaf 2026 5 % extra brutopensioen per extra gewerkt jaar op; de oude bonus stopt maar blijft verworven.
Andere indexering: hogere pensioenen krijgen voortaan een vaste verhoging van 40 euro (centenindex) in plaats van een procentuele indexering.
Strenger voor ambtenaren: de perequatie verdwijnt en nieuwe instroom in het ziektepensioen stopt vanaf 1 april 2026.
Hogere bijdragen op hoge pensioenen: de Wijninckx-bijdrage stijgt sterk en op elk aanvullend pensioen wordt voortaan minstens 2 % solidariteitsbijdrage ingehouden.
Meer opties voor zelfstandigen: de VAPZ-bijdrage stijgt en ook zelfstandigen in bijberoep kunnen aanvullend pensioen opbouwen (wet volgt later in 2026).
4. Btw-wijzigingen uitgesteld tot 1 maart
De geplande btw-verhogingen (van 6 naar 12 %) voor afhaalmaaltijden, sport & ontspanning en hotel- en campingovernachtingen gaan pas in op 1 maart. Er komen geen uitzonderingen, behalve voor niet-commerciële culturele activiteiten. Ook de btw-verlaging voor niet-alcoholische dranken op café of restaurant start pas dan.
5. Arbeidsrechtelijke hervormingen
Ook het arbeidsrecht ondergaat meerdere aanpassingen:
Werknemers kunnen zich nog maximaal twee dagen per jaar ziek melden zonder doktersattest.
De regels rond hernieuwde arbeidsongeschiktheid en gewogen loon wijzigen, met aangepaste termijnen en voorwaarden.
Er komt een nieuw kader voor opzegtermijnen, overuren, maaltijdcheques en leerrekeningen, met als doel meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt.
De Federal Learning Account (FLA) wordt afgeschaft en vervangen door alternatieve systemen voor opleiding en opvolging.
6. Meerwaardebelasting op financiële beleggingen
België voert vanaf 2026 voor het eerst een meerwaardebelasting op financiële activa in. Winst op bepaalde beleggingen, zoals aandelen en andere financiële instrumenten, kan voortaan belast worden boven een vrijstellingsdrempel. Spaargeld blijft buiten schot. Voor kleine en occasionele beleggers verandert er doorgaans weinig.
7. Minder fiscale aftrekken
De belastingaftrek voor giften aan goede doelen wordt verlaagd van 45% naar 30%. Ook de aftrekbaarheid van onderhoudsuitkeringen wordt verder afgebouwd, wat gevolgen kan hebben voor wie alimentatie betaalt.
8. Erf- en registratiebelasting (Vlaanderen)
In Vlaanderen treden hervormingen van de erfbelasting in werking, waaronder een voordeel voor alleenstaanden en een hogere vrijstelling voor langstlevende partners. Tegelijk worden de voorwaarden voor familiale vennootschappen strenger en wijzigen de fiscale voordelen voor elektrische voertuigen.
9. Verplichte e-facturatie voor bedrijven
Vanaf 1 januari 2026 is gestructureerde elektronische facturatie (Peppol) verplicht voor facturen tussen btw-plichtige ondernemingen (B2B). Een pdf per e-mail volstaat niet langer. Hoewel er een tolerantieperiode geldt, riskeren bedrijven die niet voldoen administratieve boetes. Voor burgers verandert er niets: zij mogen nog steeds papieren facturen of pdf’s ontvangen. Indirect draagt de maatregel bij aan minder fouten, snellere verwerking en meer bescherming tegen fraude.
10. Maaltijdcheques worden waardevoller
De maximale waarde van maaltijdcheques stijgt van 8 euro naar 10 euro per werkdag, mits afspraken tussen werkgever en sector. Voor veel werknemers betekent dit een hoger netto-voordeel zonder extra sociale lasten.
11. Vlaamse zorgpremie stijgt naar 100 euro
De Vlaamse zorgpremie stijgt van 64 naar 100 euro, voor mensen met laag inkomen 35 euro. De premie ondersteunt zwaar zorgbehoevenden en mensen met een handicap bij niet-medische zorgkosten en wordt gefinancierd via een verplichte jaarlijkse bijdrage van alle Vlamingen ouder dan 25 jaar.
12. Remgeld voor geneesmiddelen omhoog
Vanaf 1 januari stijgt het remgeld voor geneesmiddelen tot 2 euro per verpakking, of 1 euro voor wie een verhoogde tegemoetkoming heeft. De opbrengst wordt gebruikt om nieuwe therapieën sneller te vergoeden en gaat samen met de uitbreiding van de maximumfactuur om gezinnen te beschermen tegen hoge zorgkosten.
13. Postzegels en consumentenzaken
De prijs van postzegels stijgt opnieuw. Een gewone brief binnen België kost vanaf 2026 ongeveer 1,63 euro, tegenover 1,53 euro in 2025. De verhoging is het gevolg van dalend briefverkeer, hogere loonkosten en de verplichting om landelijke postbedeling te blijven garanderen. Ook andere consumentenprijzen, zoals in vervoer en dienstverlening, kenden lichte aanpassingen.
14. Energie, wonen en premies (Vlaanderen)
Nettarieven: elektriciteit goedkoper, gas duurder – De elektriciteitsnettarieven dalen licht met 4% tot gemiddeld 463 euro per jaar voor een gezin van vier, terwijl de aardgasnettarieven stijgen met 6% tot een record van 276 euro per jaar. De daling bij elektriciteit komt door minder steun voor groene stroom, de stijging bij gas door de compensatie van eerdere tekorten bij verbruik.
Vanaf 2026 kunnen geen nieuwe Vlaamse kortingsbonnen voor energiezuinige toestellen meer worden aangevraagd; bestaande bonnen blijven geldig.
De sloop- en heropbouwpremie wordt afgeschaft voor nieuwe vergunningen, met een korte overgangsperiode.
Daarnaast geldt het verlaagde btw-tarief van 6 % voor warmtepompen voortaan voor alle woningen, ongeacht hun leeftijd (tijdelijk tot 2030).
15. Mobiliteit en voertuigen
In Vlaanderen verandert de regeling voor de verkeersbelasting van elektrische en waterstofvoertuigen. Vanaf 2027 daalt de aftrek geleidelijk tot 67,5% in 2031, en de werkgeversbijdrage voor CO2-uitstotende wagens stijgt fors, waardoor zulke voertuigen duurder worden voor werkgevers.
De vrijstelling van inschrijvings- en verkeersbelasting voor nieuwe elektrische en waterstofauto’s vervalt. Vanaf 2026 betalen deze wagens een vaste BIV van 61,50 euro en jaarlijkse verkeersbelasting op basis van pk’s, goed voor circa 30 miljoen euro extra inkomsten. Vrijstellingen blijven gelden voor auto’s ingeschreven voor 2026.
16. Wegcode: geen onmiddellijke veranderingen
Op 1 januari 2026 zijn geen nieuwe verkeersregels in werking getreden. De huidige wegcode blijft gelden. Wel is een nieuwe Code van de openbare weg in voorbereiding, die beter inspeelt op fietsers, voetgangers en nieuwe vervoersvormen. De invoering is voorlopig voorzien op 1 juni 2027.
17. Identiteitskaart en rijbewijs
Er zijn geen nieuwe verplichtingen vanaf 2026, maar wel belangrijke evoluties:
België werkt aan een digitale identiteitskaart, vrijwillig te gebruiken op de smartphone naast de fysieke eID.
In sommige gemeenten wordt de pasfoto voortaan ter plaatse genomen bij de aanvraag.
Papieren rijbewijzen blijven geldig tot uiterlijk 2033. Europese plannen voor een digitaal rijbewijs en langere geldigheidsperiodes worden pas de komende jaren omgezet in Belgische wetgeving.
18. Overheidscommunicatie steeds meer digitaal
De federale en Vlaamse overheden blijven inzetten op digitale communicatie met burgers. Steeds meer officiële documenten, zoals belastingberichten, sociale uitkeringen en attesten, worden standaard via de eBox en Mijn Burgerprofiel bezorgd. Papieren brieven blijven mogelijk, maar burgers worden actief aangemoedigd om digitale kanalen te gebruiken. De overheid wil zo administratieve kosten beperken, communicatie versnellen en documenten beter centraliseren. Voor wie digitaal minder vaardig is, blijven lokale loketten en ondersteuning voorzien.
19. Stand van zaken begin 2026 in Pajottegem
De gemeenteraad en de raad voor maatschappelijk welzijn namen in december 2025 het Meerjarenplan 2026–2031 aan. Dit plan vormt het beleids- en financiële kader voor de komende zes jaar en is het strategische kompas van de nieuwe fusiegemeente, ontstaan uit Herne, Gooik en Galmaarden. Het bestuur kiest voor financiële voorzichtigheid en het behoud van een sterke basisdienstverlening.
20. Op fiscaal vlak blijft de gemeente Pajottegem inzetten op stabiliteit:
De aanvullende gemeentebelasting op de personenbelasting blijft 7,3 %. Dat percentage is lager dan het Vlaamse gemiddelde dat ligt op 7,5 %.
De opcentiemen op de onroerende voorheffing blijven vastgesteld op 895 opcentiemen, een relatief laag niveau gezien het Vlaams gemiddelde rond de 900 ligt..
