Tijdens het informatiemoment in de Vrije Basisschool De Bron schetsten het lokaal bestuur van Pajottegem, de Vrije Universiteit Brussel en hun projectpartners een helder beeld van hoe het toekomstige STEAM-complex eruit zal zien. Wat jarenlang een ambitieus en vaak besproken dossier was, krijgt daarmee concretere contouren: een plek waar bibliotheek, KunstParel, VUB-labs en dorpsleven elkaar zullen ontmoeten in één geïntegreerde campus.
Een dorpscampus met drie ankerpunten: STEAM, KunstParel en Bibliotheek
De oude schoolsite van De Oester, die in februari 2024 vrijkwam na de verhuis van de leerlingen, werd toegewezen met de uitdrukkelijke bedoeling er een STEAM-academie te ontwikkelen. Maar al snel werd duidelijk dat de toekomst van Oetingen gebaat was bij een breder project. Zowel de Bib als de Gooikse afdeling van de KunstParel hadden nood aan een nieuwe, moderne infrastructuur. Door alle functies nu samen te brengen ontstaat een sterk dorpsanker: een combinatie van cultuur, educatie, technologie en ontmoeting, die elkaar versterkt en de site levendig houdt van ’s morgens tot ’s avonds.
De trekkers
Tijdens het informatiemoment kwamen de verschillende trekkers van het project aan het woord. Burgemeester Kris Poelaert lichtte de rol van het lokaal bestuur toe, dat verantwoordelijk is voor de site, de vergunningen en de integratie in de dorpskern. Professor Hugo Thienpont, de drijvende kracht achter het STEAM-project en vertegenwoordiger van de VUB, koppelde de plannen aan de naburige Photonics-campus. Hij benadrukte het belang van een open samenwerking tussen scholen, verenigingen, inwoners en universiteit. Ook Johan Bellemans, bestuurder van energiecoöperatie Enebra en coördinator van het bouwteam, evenals architect Rudy Mets van Archicrea gaven toelichting bij hun bijdrage.
KunstParel en bibliotheek als motoren van ontmoeting
De nieuwe bibliotheek krijgt een ruimer, lichter en multifunctioneel onderkomen. Ze wordt niet alleen een uitleenpunt, maar ook een plek voor lezingen, workshops, stilte- en studiezones en kleinschalige activiteiten. De Bib wordt zo een toegankelijk kenniscentrum voor alle inwoners, met een actieve rol in digitale geletterdheid en levenslang leren.
De KunstParel verhuist eveneens naar het nieuwe gebouw, waar ze meer ruimte en betere akoestiek krijgt voor haar muziek-, dans- en beeldende kunstafdelingen. De ateliers op de bovenste verdieping worden uitgewerkt als open, flexibele ruimtes waar leerlingen, docenten en bezoekers elkaar kunnen ontmoeten. Door de KunstParel in hetzelfde gebouw onder te brengen, ontstaat er voor het eerst een organische wisselwerking tussen kunst en technologie: optredens kunnen plaatsvinden in de polyvalente aula, expo’s kunnen doorrollen in de Bib of de foyer en samenwerkingen met het Fablab of bio-lab worden mogelijk.
Door deze integratie wordt het STEAM-complex geen gebouw dat alleen op schooluren bruist, maar een doorlopend levendig dorpshuis: overdag gedragen door de Bib en labs, ’s avonds door ateliers, repetities en voorstellingen.
Een gebouw dat beweging stimuleert
Het ontwerp spreidt de functies over drie verdiepingen, met telkens zichtbare verbindingen tussen de verschillende gebruikers. Op het gelijkvloers bevinden zich het auditorium en de demonstratieruimtes van de VUB. De eerste verdieping vormt het hart van de bibliotheek en de KunstParel-lokalen, met een groot terras dat als open ontmoetingsruimte moet fungeren. De bovenste verdieping huisvest de kunstateliers, waar muziek, dans en beeldende kunst elkaar kruisen. Dat zorgt voor spontane interactie tussen artiesten, onderzoekers, studenten en inwoners.
Meer dan STEAM: een culturele en sociale hefboom
De presentatie benadrukte dat het complex niet alleen bedoeld is voor jongeren of STEM-studenten, maar voor iedereen die wil leren, creëren of deelnemen aan het dorpsleven. De Bib en de KunstParel spelen daarin een cruciale rol: zij zorgen voor laagdrempeligheid, sociale toegankelijkheid en een continue aanwezigheid van inwoners op de site. Ze maken de campus herkenbaar, bruikbaar en betekenisvol voor álle Oetingenaars en bij uitbreiding alle Pajottegemnaars – ook voor wie niet rechtstreeks in aanraking komt met wetenschap of techniek.
Duurzaamheid en respect voor de omgeving
Het project zet sterk in op duurzaamheid via hergebruik van materialen, CO₂-arme bouwproducten, geothermie en zonnepanelen. Ook de nabijheid van het kerkhof vraagt een zorgvuldige aanpak, met stabiliteitsmaatregelen en milieubewuste bemaling waarvan het water wordt ingezet voor lokale landbouwers.
Een groene STEAM-corridor die cultuur en kennis verbindt
De zone achter het Photonics-gebouw wordt ingericht als een semi-publiek natuur- en belevingspark met wandel- en fietspaden, rustplekken, educatieve zones en buitenruimtes voor STEAM-activiteiten. Maar ook hier krijgen de Bib en de KunstParel een rol: openluchtoptredens, luisterwandelingen, kunstprojecten en workshops in de Groeituin worden mee opgenomen in de visie. De campus wordt zo een doorwaadbare culturele en educatieve ruimte.
Door parkings naar de randen van het dorp te verplaatsen, ontstaat een autovrije en rustige verbinding tussen STEAM, Bib, KunstParel, school, dorpsplein en de VolleGaasroute.
Nog niet voor morgen
Hoewel de plannen richting geven, moet eerst een planologisch attest worden bekomen. Daarna volgt een Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) dat het bestemmingsplan moet aanpassen. Die processen vragen tijd en inspraak.
Wat heeft de inwoner eraan?
Het informatief moment werd afgesloten met een vragenkwartiertje waarbij onder meer aan bod kwamen: nieuwe bestemming van het academie-gebouw in Gooik-centrum na 2028, de aanpassing van de fietsinfrastructuur in en rond Oetingen-centrum, de al dan niet verharding of semi-verharding van de tramsite/volleGaasroute, de lokale tewerkstelling, mobiliteit tijdens de werkperiode,…..
Ook klonk de vraag naar de concrete meerwaarde voor de bevolking. Professor Thienpont benadrukte dat de campus een plek wil worden waar alle inwoners gratis toegang krijgen tot kennis, technologie, cultuur en vorming. Daarnaast worden de Bib, de KunstParel en VUB-labs de drie grote poorten van het project.
Een dorpsproject voor de toekomst
Tot slot werd het STEAM-complex gepositioneerd als meer dan een bouwproject. Het maakt deel uit van de ruimere visie ‘Dorp(s)makers’, waarin wordt gewerkt aan een toekomstgerichte dorpskern met aandacht voor erfgoed, mobiliteit, publieke ruimte en leefkwaliteit. Of het complex straks het kloppend hart van Oetingen wordt, zal de tijd uitwijzen, maar de blauwdruk voor een ambitieus en geïntegreerd dorpsproject ligt er alvast.
