Met de inhuldiging van twee gedenkmonumenten heeft het lokaal bestuur Pajottegem het meerjarig vernieuwingsproject van de begraafplaatsen in Galmaarden en Vollezele officieel afgerond. Beide kerkhoven kregen de voorbije jaren een grondige opwaardering, met meer groen, meer rust en nieuwe herdenkingszones die ruimte bieden voor zowel collectieve herinnering als persoonlijk afscheid.
Een toekomstgerichte vernieuwing
De vernieuwing kadert in een traject dat tijdens de vorige legislatuur werd opgestart in de toenmalige deelgemeente Galmaarden. De kerkhoven waren steeds moeilijker te onderhouden, terwijl de verharding en de versnipperde inrichting het serene karakter aantastten. Een extern ontwerpbureau werkte daarom een masterplan uit met als uitgangspunt meer rust en waardigheid, minder beton en asfalt, meer groen en een onderhoudsvriendelijke inrichting. Daarbij werd ook gezocht naar nieuwe vormen van herdenken die beter aansluiten bij de noden van vandaag.
De uitvoering verliep gefaseerd: eerst werden oude of verwaarloosde graven geregulariseerd, daarna volgden de herinrichting van paden en grafvelden en de aanleg van herdenkingszones. Deze zones bieden ruimte voor bezinning, troost en verbondenheid.
Kunst als bekroning
Als symbolische afsluiting van het vernieuwingsproject werd in 2024 een oproep gelanceerd naar lokale kunstenaars om twee monumenten te ontwerpen die troost, hoop en verbondenheid verbeelden. Een jury van kunstkenners en vertegenwoordigers van verenigingen selecteerde uiteindelijk Danny Goessens voor Galmaarden en Wim Adriaenssens voor Vollezele.
Memory in the wind – Danny Goessens (Galmaarden)
In Galmaarden ontwierp Danny Goessens het monument Memory in the wind, een creatie in cortenstaal die verbondenheid en standvastigheid uitdrukt. Het warme, roestbruine materiaal symboliseert duurzaamheid en vergankelijkheid tegelijk en past harmonieus in de groene omgeving van het vernieuwde kerkhof.
Volgens de kunstenaar kan de boodschap ‘herinner mij’ op verschillende manieren worden geïnterpreteerd, afhankelijk van hoe men herinnering, verlies, liefde of nalatenschap beleeft.
“Het kunstwerk beeldt de vluchtige schoonheid uit van paardenbloemzaadjes die wegvliegen, alsof ze de wereld verlaten en opstijgen naar een onbekende bestemming,” licht Goessens toe. “Hun opstijgen verbeeldt een spirituele reis – een eerbetoon aan de herinnering en de liefde die ze achterlaten. Eén zaadje ligt nog op de grond, als krachtig symbool van hoop en wedergeboorte, wachtend om door de wind meegenomen te worden of om een nieuw leven te beginnen.”
Het geheel straalt een serene, contemplatieve sfeer uit, perfect passend bij de rust en ingetogenheid van de herdenkingszone.
Laat gaan wat moet, laat zijn wat is – Wim Adriaenssens (Vollezele)
In Vollezele realiseerde Wim Adriaenssens het werk Laat gaan wat moet, laat zijn wat is, een sculptuur in diverse materialen die uitnodigt tot bezinning en innerlijke rust. De woorden drukken aanvaarding en loslaten uit – thema’s die nauw aansluiten bij de menselijke ervaring van afscheid en herinnering.
Adriaenssens is een beeldend kunstenaar bekend om zijn expressionistisch realisme in zowel schilderijen als sculpturen, waarin emoties en menselijke energie centraal staan. Voor dit monument combineert hij brons, metaal en beton, materialen die elk een eigen betekenis dragen. De contrasten tussen de materialen versterken de beweging en dynamiek van het werk.
Het beeld toont een onvolledige menselijke figuur die, verteerd door verdriet, toch hoop vindt in de gedachte dat er in de spirituele wereld “iets” bestaat dat troost biedt. Die spirituele dimensie wordt verbeeld door vlinderachtige vormen, verwijzend naar de Chinese symboliek van wedergeboorte en heropstanding.De verbindende lijnen tussen de figuur en de vlinderachtige elementen symboliseren een energieveld dat verder reikt dan wat zichtbaar is – een subtiele verwijzing naar het oneindige.
Het geheel vormt een krachtig en poëtisch symbool van loslaten, aanvaarding en eeuwige verbondenheid.
Inhuldiging met lokaal karakter
De officiële inhuldiging vond plaats in aanwezigheid van het gemeentebestuur, de kunstenaars en tal van inwoners. De twee kunstwerken vormen samen het sluitstuk van de vernieuwing van de gemeentelijke begraafplaatsen en geven deze plaatsen opnieuw betekenis als rustpunten in het lokale landschap.
Eerste schepen en voormalig burgemeester Ludo Persoons benadrukt de symbolische waarde van het project:
“Met deze monumenten bekronen we jaren van inspanning. Ze geven onze begraafplaatsen niet alleen een waardige afsluiting van de vernieuwing, maar ook een nieuwe betekenis als plekken van troost en hoop voor de komende generaties.”
