De gemeente Galmaarden, intussen onderdeel van Pajottegem, rondt dit najaar een meerjarig traject af dat de begraafplaatsen van Galmaarden en Vollezele grondig heeft vernieuwd. Met de plaatsing van twee nieuwe gedenkmonumenten krijgt de herinrichting een symbolische bekroning en worden de kerkhoven opnieuw serene, groene en toekomstgerichte plaatsen van herdenking.
Historiek van de vernieuwing
Tijdens de legislatuur 2018-2024 besliste het lokaal bestuur om fors te investeren in de opwaardering van de begraafplaatsen. Aanleiding was de vaststelling dat de kerkhoven steeds moeilijker te onderhouden waren en dat verharding en verrommeling hun rustige karakter aantastten.
Een extern ontwerpbureau werkte een masterplan uit met als uitgangspunt meer rust en waardigheid, minder beton en asfalt, meer groen en een onderhoudsvriendelijke inrichting. Daarbij werd ook gezocht naar nieuwe vormen van herinnering die beter aansluiten bij de noden van vandaag.
De uitvoering verliep in fasen. Eerst werden vervallen of verwaarloosde graven geregulariseerd, daarna volgde de herinrichting van paden en grafvelden. Verharding maakte plaats voor beplanting, er kwam meer structuur en openheid en op beide kerkhoven werden specifieke herdenkingszones ingericht. Deze zones bieden ruimte voor én collectieve herinnering én voor persoonlijke vormen van afscheid.
Oproep voor kunstenaars
Om de heraanleg af te sluiten schreef de gemeente in 2024 een wedstrijd uit voor het realiseren van twee monumenten. Lokale kunstenaars werden uitgenodigd om ontwerpen in te dienen die troost, verbondenheid en hoop verbeelden. De werken moesten duurzaam zijn, minstens anderhalve meter hoog en passen in de ingetogen sfeer van de vernieuwde begraafplaatsen.
Een jury van kunstkenners en vertegenwoordigers van verenigingen beoordeelde de inzendingen op visie, gevoelswaarde, esthetiek, technische uitvoering, duurzaamheid en prijs. Uiteindelijk werden twee kunstenaars geselecteerd: Wim Adriaenssens voor Vollezele en Danny Goessens voor Galmaarden.
De kunstenaars en hun realisaties
Wim Adriaenssens is een beeldend kunstenaar uit Vollezele. Hij staat bekend om zijn ‘expressionistisch realisme’ in zowel schilderijen als sculpturen, waarin ook telkens emoties en menselijke energie centraal staan. In zijn werk schenkt hij veel aandacht aan de eigenheid van het gebruikt materiaal. Voor het monument in zijn thuisdorp combineert hij diverse materialen zoals brons, metaal en beton. Die verschillen laat hij meespelen in de beweging en dynamiek van zijn model. Centraal staat de tekst “Laat gaan wat moet, laat zijn wat is”, een uitnodiging tot bezinning. De woorden herinneren eraan dat sommige dingen onvermijdelijk zijn en losgelaten moeten worden, terwijl andere juist vragen om acceptatie en aanwezigheid in het moment. Het geheel vormt een troostende boodschap van innerlijke rust en verbondenheid.
Danny Goessens (67) is een veelzijdige kunstenaar uit Meerbeke, actief in schilderkunst, beeldhouwkunst en toegepaste kunst. Hij volgde opleidingen in binnen- en buitenland en stelde regelmatig tentoon in de regio. Voor Galmaarden realiseert hij een monument in cortenstaal, een materiaal dat door zijn warme roestbruine kleur en duurzaamheid uitermate geschikt is voor de openlucht. Zijn werk weerspiegelt standvastigheid en verbondenheid met de gemeenschap.
Bekroning van een traject
Met de monumenten wordt de vernieuwing van de begraafplaatsen afgerond. Ze zijn meer dan alleen kunstwerken: ze symboliseren de overgang naar een nieuwe manier van herinneren, in een groene en serene omgeving die respectvol ruimte biedt voor rouw, troost en verbondenheid.
Eerste schepen en voormalig Galmaards burgemeester Ludo Persoons: “Met deze monumenten bekronen we jaren van inspanning. Ze geven onze begraafplaatsen niet alleen een waardige afsluiting van de vernieuwing, maar ook een nieuwe betekenis als plek van troost en hoop voor de komende generaties.”
De inhuldiging van beide monumenten is voorzien op zaterdag 4 oktober. De geplogenheden op de begraafplaats in Galmaarden (Goessens) zijn voorzien om 15u en in Vollezele (Adriaenssens) om 15u30. (Onder voorbehoud)
