Het Museum van het Belgisch Trekpaard in Vollezele vierde afgelopen zondag een mijlpaal: 25 jaar erfgoedbewaring en promotie van het iconisch Belgische trekpaard. Sinds de officiële opening op 12 oogst 2000 heeft het museum zich ontwikkeld tot een dynamisch centrum waar de rijke geschiedenis van het Vollezeelse trekpaard wordt bewaard, verteld en beleefd.
Van traditie naar museum
Hoewel Vollezele al eeuwenlang bekend staat als de wieg van het Belgisch Trekpaard, was het pas in 2000 dat dit toch wel bijzonder erfgoed formeel werd gebundeld in een museum. De oprichting betekende een symbolische erkenning van de eerdere wereldwijde betekenis van Vollezele in de trekpaardenfokkerij, van het belang van het bewaren van documenten, objecten en beeldmateriaal over het ras én van de rol van de gemeenschap in het levendig houden van die geschiedenis via tentoonstellingen, evenementen en het stamboekverhaal. De inhuldiging ging destijds gepaard met het plaatsen van het Brillant-standbeeld van Ron Deblaere, geschonken door de firma Beaulieu uit Wielsbeke, en werd bijgewoond door de pionier bij uitstek Philippe van Dixhoorn, de toenmalige burgemeester Georges Cardoen en de kasteelheer Dominique Declerck.
Vzw ‘LBTV – Museum van het Belgisch Trekpaard Vollezele’
Sinds oktober 2014 wordt het museum bestuurd door de vzw ‘LBTV – Museum van het Belgisch Trekpaard Vollezele’. Oorspronkelijk bestond het bestuur uit vijf leden: Greta Denie, Dirk Remaut, Marc Stalpaert, Theo Van Lathem en voorzitter Hilde van Dixhoorn, dochter van museumbezieler Philippe van Dixhoorn. In maart 2024 werd het bestuur uitgebreid tot acht leden, met Werner Godfroid als voorzitter en inhoudelijk ambassadeur. Hij wordt bijgestaan door de herbenoemde bestuursleden Hilde van Dixhoorn, Dirk Remaut, Greta Denie en Marc Stalpaert, aangevuld met de nieuwkomers Toon Van Cauter (KMBT- Koninklijke Maatschappij Het Belgisch Trekpaard), Pieter Berden (Toerisme Vlaams-Brabant) en eerste schepen (Pajottegem) Ludo Persoons ook als vertegenwoordiger van ‘Vollezele Leeft’.
Volgens Werner Godfroid is de complementariteit tussen bestuur en vrijwilligers essentieel. “Het museum is en blijft de verdienste van een handvol geëngageerde burgers. Ongeveer dertig vrijwilligers – van jong tot oud – zorgen voor onthaal, gidsbeurten en onderhoud. Zonder hen zou het museum niet kunnen draaien. Ook het lokaal bestuur speelt een cruciale rol in het beschikbaar stellen van de locatie en de nutsvoorzieningen.”
Jubileumvoorbereidingen en de terugkeer van Brillant
De voorbereidingen voor het jubileum waren intens. Oorspronkelijk gepland voor het 20-jarig bestaan in 2020, werd de viering uitgesteld wegens corona. “Vanaf begin 2025 zijn we intensief aan de slag gegaan met de organisatie, afspraken en draaiboeken,” vertelt Werner Godfroid. Dankzij een micro-project van Pajottenland+ kon het museum rekenen op een financiële meevaller van 6.000 euro evenwel voor gans het jubileumjaar.
Eind vorig jaar werden de koppen bij elkaar gestoken en werden de grote lijnen van het draaiboek vastgelegd. Al van bij het begin van dit jaar was het ook zeker dat de inbreng van de familie van Dixhoorn met het onderdeel ‘De terugkeer van Brillant’ deel zou uitmaken van het draaiboek.
Vele vergaderingen samen met de vzw-leden en het van Dixhoorn-team, vele afspraken, vele contactnames en vele kopzorgen maar….. hoe korter de datum van 31 augustus dichterbij kwam hoe zelfzekerder de verschillende actoren zich voelden.
De festiviteiten van vorige zondag passen trouwens in een volledig 2025 als jubileumjaar. In dat jubileumjaar treedt het museum letterlijk naar buiten om zo de mensen dichter bij het Belgisch Trekpaard te brengen. Lagere scholen, woonzorgcentra en instellingen voor mensen met een beperking krijgen de kans om een bezoek te ontvangen, inclusief een unieke ervaring met een trekpaard. Daarnaast wordt ook de inzet van de vrijwilligers in de kijker geplaatst. Hun bijdrage met een team van zo’n dertig toegewijde krachten is onmisbaar om het museum draaiende te houden. In dit feestjaar zullen zij dan ook extra in de schijnwerpers worden gezet.”
Leiderschap in de schaduw
Over zijn rol als voorzitter merkt Werner Godfroid op: “Een voorzitter staat formeel aan het hoofd van een vereniging, maar in de praktijk gaat de aandacht bij cruciale momenten naar de inhoudelijke trekkers of het collectieve resultaat. Het is leiderschap in de schaduw, waarbij succes toegeschreven wordt aan het team.”
Emotionele en memorabele momenten
“Bij onze jongste organisatie voelde ik mij als een koning toen ik al die mensen zag die geïnteresseerd genoten van een festiviteit waarbij het trekpaard centraal stond. Niet vergeten dat het ‘Boerenpaard’ nog niet zolang geleden werd gezien als ‘de tractor van de armen’ in een periode waar dure machinerie voor veel kleine boeren nog onbetaalbaar was. Als tweede binnenpretje genoot ik van de bevestiging dat het trekpaard terug bezig is zich beter en beter te verankeren in het collectief geheugen.”
Toekomstperspectief
Volgens het bestuur bevestigt het jubileum de groeiende belangstelling voor het Museum en het Belgisch Trekpaard. “We zijn trots op onze bescheiden maar kwalitatief hoogstaande instelling. Het mag gezegd: wij zijn heel trots met de steeds groeiende belangstelling en wij gaan prat dat wij over een museum beschikken waar bescheidenheid en kwaliteit zich op hun plaats voelen. En wij vermoeden dat de initiatiefnemer Philippe van Dixhoorn († 2008), waar hij ook is, ‘paardentrots’ is op de steeds groeiende weerklank dat Vollezele en zijn geliefkoosd trekpaard genieten.
Natuurlijk zou onze vereniging graag de Lotto winnen en onze bescheiden locatie uitbouwen met een bijkomend verdiep dat dan ook nog via een lift zou bereikbaar zijn. Met de 1250 betalende bezoeken die goed 5000 euro in het laatje brengen is het nog niet voor morgen, maar dromen mag. Indien een gulle schenker zich moest aanmelden: hij wordt heel zeker door onze ganse gemeenschap eeuwig op handen gedragen!”
Erfgoed en navolging
Over de nalatenschap van het museum zegt de voorzitter: “Het gaat niet om één persoon. Samen hebben we een ‘steentje verlegd’ in de geschiedenis van het trekpaard. Hopelijk inspireert dat volgende generaties om het erfgoed verder te dragen.”
