Ondanks dreigende wolken bleef het tijdens de feestelijkheden wonderlijk droog: alsof de weergoden wisten dat het Belgisch trekpaard die zondag zijn verdiende hulde moest krijgen. Het Museum Belgisch Trekpaard vierde zijn 25-jarig bestaan met een bruisend jubileum in de schaduw van het bronzen beeld van Brillant, de roemrijke hengst die de wereldfaam van Vollezele bezegelde. Het werd een dag vol emotie, trots en warme ontmoetingen, die zowel de rijke geschiedenis als de levende toekomst van het trekpaard in de kijker zette.
Een kwart eeuw trots en traditie
Sinds de oprichting in 1999 groeide het Museum Belgisch Trekpaard uit tot hét referentiepunt voor paardenliefhebbers en erfgoedbewakers. Al een kwarteeuw lang laat het bezoekers kennismaken met de geschiedenis van het Belgisch trekpaard en zijn cruciale rol in landbouw, bosbouw en transport. Dankzij een unieke collectie werktuigen, foto’s, documenten en interactieve presentaties blijft dit erfgoed tastbaar en levend voor jong en oud.
Het jubileumjaar stond in het teken van die rijke traditie, maar ook van de toekomst. Het museum wilde niet enkel terugblikken, maar vooral de kracht en pracht van het trekpaard tonen als levend erfgoed dat nog steeds bewondering oogst, ver buiten de landsgrenzen.
Toespraken die raakten
De officiële plechtigheid begon met toespraken vanaf het balkon van het museum, met Brillant als stille getuige. Vooraleer Vlaams Parlementslid en Pajottegemse burgemeester Kris Poelaert de talrijke toeschouwers te woord stond had hij de opdracht om de ministers Brouns en Weyts te verontschuldigen.
“Vandaag vieren we een kwart eeuw vol trots, geschiedenis en pure paardenkracht. Wat een eer om Hilse en haar gezel Elixir hier na een tocht van 1.450 kilometer door Vlaanderen en Brussel te mogen ontvangen. Hun reis toont perfect wat het trekpaard belichaamt: kracht en pracht. We mogen er trots op zijn dat nergens ter wereld het hart van het trekpaard zo hard klopt als hier in Vollezele.”
Daarna nam Gunther Coppens, gedeputeerde voor toerisme, plattelandsontwikkeling en landbouw in Vlaams-Brabant, het woord. Hij trok een opmerkelijke parallel:
“Als men mij in het buitenland vraagt waar mijn streek voor staat, noem ik altijd onze Lambiekbieren én onze trekpaarden. Zestig jaar geleden had haast ieder gezin in de streek een trekpaard, het hoorde gewoon bij het landschap. Vandaag zie ik dat het trekpaard stap voor stap zijn ereplaats terug aan het innemen is. En dat is mede te danken aan al wie zich dag in dag uit vrijwillig inzet om dit erfgoed levend te houden.”
De toespraken werden luchtig afgerond met een optreden van Henri Spider, die het lied Vollezele bracht en de menigte in een spontaan samenzangmoment meesleurde.
De heldentocht van Hilse en Elixir
Het hoogtepunt van de dag was zonder twijfel de aankomst van Hilse De Groote (38) met haar zesjarige merrie Elixir van Euverbraeke. Samen legden ze de tocht van hun leven af: 1.450 kilometer, vertrekkend in Axel (Nederland), de bakermat van haar familie, tot aan Vollezele, waar haar grootvader Philippe Van Dixhoorn het museum oprichtte.
Hun reis kreeg de naam “De terugkeer van Brillant”, een symbolische knipoog naar het eerste Belgische trekpaard dat wereldfaam verwierf.
De parade met talrijke trekpaarden uit de regio en ook van ver daarbuiten werd voorafgegaan met muzikale omlijsting door het staporkest De Vette Pistons.
Vijf maanden lang wandelden Hilse en Elixir dagelijks 10 tot 15 kilometer. Onderweg vonden ze onderdak bij bijna honderd verschillende gastgezinnen – van fokkers tot toevallige sympathisanten – en werden ze overal met open armen ontvangen. Hun tocht bracht hen door bruisende steden, rustige dorpen en zelfs door hartje Brussel, begeleid door de politie-cavalerie, wat voor Hilse één van de absolute hoogtepunten werd.
“Het draaide niet om de kilometers,” vertelde Hilse bij haar aankomst, “maar om de vele ontmoetingen. Zoveel mensen hebben ons geholpen en gesteund. Voor mij én voor Elixir was dit één groot avontuur. Dat dit eindigt in Vollezele, voelt alsof de cirkel rond is.”
Haar thuiskomst werd gevierd met cadeaus vol emotie: een schilderij van Tom van der Weerden, gemaakt toen Elixir onderweg model stond in Maaseik; een kunstwerk uit handen van Ritje Vandeputte namens de vzw; hoefijzers van Elixir die ze uitdeelde als symbolische herinnering; en een verrassend en vertederend cadeau van haar moeder Hilde Van Dixhoorn: een gigantische zak Chocotoffs, waarmee ze postuum haar grootvader Philippe Van Dixhoorn alias ‘Pappelie’ eerde – de man die haar ooit met diezelfde lekkernij verwende en die de kiem legde voor het museum.
Het publiek reageerde zichtbaar ontroerd en beloonde Hilse en Elixir met een minutenlang applaus.
Een feestelijke dorpssfeer
De hele dag door ademde Vollezele feest. Het museum opende gratis de deuren voor alle bezoekers. Op het dorpsplein stonden eet- en drankstanden die zorgden voor een gemoedelijke kermissfeer.
Een bijzonder nostalgisch moment was de uitvoering door der Ferm-leden van Vollezele van de Lansier, een volksdans die exact 25 jaar geleden ook bij de opening van het museum werd opgevoerd – en dit keer opnieuw door dezelfde dansers. Het publiek genoot zichtbaar van dit zeldzame stukje levend erfgoed.
In de kerk van Vollezele liep een tentoonstelling met schilderijen en beelden rond het thema trekpaarden. Alle exposanten waren op één of andere manier verbonden met de tocht van Hilse, waardoor kunst en verhaal mooi samenvielen.
Op het plein interviewde gelegenheidsanimator Robrecht Geeroms Hilse voor een enthousiaste menigte, waarna dichter André Vanderplasschen een ontroerende Ode aan Hilse en Elixir bracht.
De viering eindigde met de huldiging van vrijwilligers en sympathisanten die het museum al jaren ondersteunen, want zonder hun inzet zou dit jubileum nooit mogelijk geweest zijn.
Intussen werd ook bekend gemaakt wie de winnaar is van de fotowedstrijd. Samen met Natuurfotografen Pajottenland werd de foto van Ingrid Valvekens geselecteerd. De jury stelde dat de foto de verbinding tussen het erfgoedverhaal en de toekomst aantoont.
Er was ook de voorstelling van het Elixir-bier gebrouwen in opdracht van “De Vlaams-Brabantse kwekers van het Belgisch trekpaard door Brouwerij Craywinckelhof uit Lubbeek.
Een dag die de geschiedenis ingaat
Het 25-jarig jubileum van het Museum Belgisch Trekpaard werd zo meer dan een feest: het was een eerbetoon aan een streek, een dier, en de mensen die zich inzetten om dit levend erfgoed te bewaren. Ondanks de dreiging van regen bleef de hemel gesloten, en kon iedereen samen genieten van een dag vol muziek, kunst, nostalgie en vooral trots.
De viering bewees dat het Belgisch trekpaard, net als het museum zelf, nog steeds harten weet te veroveren. Vollezele bevestigde opnieuw zijn rol als bakermat en symbool van dit nationale icoon – een icoon dat ook de komende decennia zijn plaats in ons collectief geheugen blijft innemen.
