In Edingen (Enghien) vond de opendeurdag plaats van het Haut et Noble Serment des Arbalétriers de Saint-Jean-Baptiste, wat vrij vertaald betekent: het Hoog en Edel Eedverbond van de Kruisboogschutters van Sint-Jan de Doper. Die historische schuttersgilde werd opgericht in 1340 door heer Wauthier III van Edingen ter verdediging van de stad. Het is de oudste en ooit belangrijkste militaire vereniging van Edingen en maakte destijds deel uit van een breder netwerk van gilden zoals de boogschutters van Onze-Lieve-Vrouw, Sint-Sebastiaan en de haakbusschutters van Sint-Christoffel. Als één van de oudste verenigingen van Edingen weerspiegelt het Serment dan ook mee de rijke feodale en stedelijke geschiedenis van de streek.
Doorheen de eeuwen stond het Serment in dienst van verschillende adellijke huizen die over Edingen regeerden waaronder de families van Edingen, Luxemburg, Kleef en Arenberg. De wapenschilden van die geslachten zijn nog steeds terug te vinden in het embleem van de gilde, een stille getuige van haar rijk verleden.
Na een lange periode van inactiviteit ingegaan omstreeks 1869werd de gilde in 1984 nieuw leven ingeblazen door vier erfgoedliefhebbers: Louis Vincart, Michel Claessens, Yves Delannoy en Georges Devroede. Sindsdien is de traditie van het kruisboogschieten terug springlevend. Elke vrijdagavond komen de leden samen om te trainen, intern wedstrijden op te zetten en zich voor te bereiden op deelname aan kampioenschappen.
Een van de hoogtepunten van het gildejaar is de jaarlijkse ‘Tir du Roy’, een symbolisch en ceremonieel schiettoernooi op de eerste vrijdag van januari. Daarbij proberen de leden een doelwit — vaak een ‘vogel’ — als eerste te raken. Wie hierin slaagt wordt uitgeroepen tot ‘koning’ voor het komend jaar, een eretitel die gepaard gaat met flink wat traditie en prestige en met een belangrijke ceremoniële rol.
Wat is een kruisboog precies?
Een kruisboog is een middeleeuws wapen, geliefd bij zowel soldaten als schuttersgilden, dat pijlen afvuurt via een horizontale boog gemonteerd op een geweerachtige schacht. Het combineert de werking van een boog met de precisie van een vuurwapen. Kruisboogschieten is de kunst of sport om met dit wapen op doelwitten te schieten en is zo vergelijkbaar met boogschieten maar dan met een andere techniek en beleving.
Het lokaal van de gilde, gelegen in het ‘Petit Parc’ van Edingen, huisvest een prachtig gerestaureerde ruimte die tegelijk ook dienst doet als museum. Daar kunnen bezoekers historische voorwerpen bewonderen zoals onder meer een schilderij uit de periode 1620–1630 dat vroegere koningen en stadsbestuurders afbeeldt. Tijdens de opendeurdag kregen bezoekers niet alleen een introductie in het kruisboogschieten aangeboden maar ook een gezellige sfeer met onder andere het degusteren van waardevolle lokale bieren.
Huidige bestuur
Paul Vanderroost – Connétable (voorzitter),
Thierry Ganseman – Chancelier en ook voorzitter van de Union Régionale des Arbalétriers,
Géry Flament – Secrétaire (secretaris),
Didier Pacco – Trésorier (penningmeester),
Dominique Ghilain – Capitaine de tir (schietkapitein)
Samen zorgen zij voor het behoud van deze unieke traditie en voor de organisatie van talrijke activiteiten, met respect voor het erfgoed maar ook met een blik op de toekomst.
Weetjes aangeleverd door Thierry Ganseman
Het Haut et Noble Serment des Arbalétriers de Saint-Jean-Baptiste is vanuit de geschiedenis hoofdzakelijk een ‘mannenaangelegenheid’.
Jaren terug waren kruisbooggilden eerder gesloten verenigingen, vaak voorbehouden aan leden van de bourgeoisie en de meer gegoede burgerij.
Het Serment is één van de 8 Waalse kruisboogverenigingen. De andere zijn Le Sablon en St-Georges uit Brussel, Grés d’Oiseau, Ciney, Dinant, Visé en een jonge vereniging in Soignies. In Vlaanderen zijn er momenteel zo’n 30 kruisboogschuttersverenigingen actief.
De gilde telt momenteel 38 leden, waarvan 25 actieve schutters. Eén van hen is burgemeester Marc Vanderstichelen.
Lid worden kan zomaar niet: men start als sympathisant, groeit door tot compagnon (aspirant) en pas na ongeveer twee jaar kan men volwaardig kruisboogschutter worden.
Begin dit jaar kroonde Didier Pacco uit Lettelingen zich tot koning tijdens de Tir du Roy.
Er is in België maar één zaak gespecialiseerd in op maat gemaakte kruisbogen. Die bevindt zich in Rijkevorsel en de wachttijd voor een bestelling is ongeveer twee jaar.
