GALMAARDEN maakt zich op voor de komende Pauwelviering –  Wie volgt Joran De Borre op en wordt  Pauwel 642?

Naar eeuwenoude traditie wordt de eerste zondag van december de Pauwel weggegeven door de Pauwelgilde. Dat gebeurt op de Pauwelhoeve, ook Somershoeve genoemd, in het bijzijn van de hoevebewoners, de Pauwelgilde met voorzitter Andy Marchand, vertegenwoordigers van de Galmaardse Ergoed-cel en de kandiderende Pauwel(s). Dat ritueel herhaalt zich als er zich ook een ‘kinderpauwel(s)’ aanmeldt.

De Pauwelviering is een authentiek folkloristisch feest sinds eeuwen vergroeid met Galmaarden en dan vooral met het gehucht Sint-Paulus. De viering met het Pauwelfeest als apotheose is voorzien op 25 januari (feest van Paulus’bekering)  of de eerste zondag daarna. Dit jaar is dat op 28 januari 2024. De Pauwelviering met een geschiedenis die teruggaat tot 1382 is sinds 2016 erkend als immaterieel Cultureel Erfgoed

Pauwelfeesten 2024

‘Pauwel zijn’ is een grote eer, een voorrecht, een gebeuren met blijvende betekenis’ schrijft Michel Matthijs in zijn boek ‘Historiek van de Pauwelviering te Galmaarden’ (1988). De Pauwelviering kan georganiseerd worden door een ‘kleine’ of een ‘grote’ bende. Het aantal gezellen van de Pauwel is hiervoor bepalend. De grote bende telt 17 leden, een kleine bende heeft er 10. Als 25 januari op een zondag valt houdt de Pauwelgilde er aan dat een ‘grote’ bende gevormd wordt. Indien er meer bendes zich kandidaat stellen wordt voorrang gegeven aan de ‘grote’ bende. De ‘kleine’ bende (10) bestaat uit de Pauwel, de koezen, de zakdrager, de vaandrig en de 6 apostels. Voor een grote bende (17) komt daar de commandant bij en nog eens 6 apostels.

Nadat de Pauwel bekend is volgt een eerste rondgang en het gebed van de nieuwe Pauwel en z’n bendeleden in de Sint-Pauluskapel. Vervolgens gaan ze over tot het luiden van het klokje ter aankondiging van een nieuwe Pauwel en het pluiken aan de kapel. “Wa goeëmen da goe volk va Gallemoeërn geven? PLOOJK!!! Wad eet da goe volk va Gallemoeërn verdinjt? PLOOJK!!! Paal en ploojk zijn van ons”!

Met de sledde naar de Munckmolen

Na het weggeven van de Pauwel is er op de eerste zaterdag na Nieuwjaar ‘met de sledde naar de Heetveldemolen (Munckmolen)’. Dan lopen de Pauwel en z’n bendeleden met de driewielkar vanuit het Sint-Paulusgehucht naar de Munkstraat om daar de rogge te laten malen tot meel die een week later moet dienen voor het rollen van de Pauwelbroodjes. Die tocht gaat vaak niet zonder slag of stoot want vanuit vroegere bendeleden de goede afloop saboteren behoort tot de geplogenheden.

Duizenden Pauwelbroodjes

Een week nadat ze de rogge naar de molen hebben gebracht worden dan de Pauwelbroodjes gerold in de grote schuur van de Pauwelhoeve. Bendeleden, kinderen, sympathisanten en gehuchtbewoners zijn dan op het appel om die duizenden kleinoden te rollen.

‘s Avonds wordt dan ‘de neven’ gezet. Dat is dan het moment waarbij de Pauwel 2023 (Joran De Borre) de macht zal overdragen aan de nieuwe Pauwel. Met een meeldoop in de baktrog en na het zingen van het aloude Pauwellied wordt de avond afgesloten. Op de volgende dag, zondag, worden de eerste Pauwelbroodjes gezegend in de Sint-Pauluskapel. Die broodjes worden meegenomen op de verschillende bedeltochten.

Pluik!

De zaterdag voor de viering – en ook al een paar dagen voordien – gaan de Pauwel, zijn bendeleden en de helpers op bedeltocht doorheen Galmaarden en zijn buurgemeenten om de euro’s te vergaren om het grote Pauwelfeest te kunnen organiseren en betalen. Hierbij weerklinkt dan telkens hun welgekende ‘PLUIK’. De Pauwel zelf bedelt niet. De Pauwel, vergezeld van enkele bendeleden, vertrekt op zijn beurt te paard op Pauweltoer. Dit om de bevolking uit te nodigen voor het grote feest van daags nadien.

Het gloriemoment van het Pauwelgebeuren is uiteraard de  Pauwelviering die start met een mis in de Sint-Pauluskapel. In de namiddag volgt dan de  Pauwelstoet met aansluitend de vaste geplogenheden op de Pauwelhoeve. Nadien volgt de broodjesworp aan de Sint-Pauluskapel met als slot de Gouden Pauwelworp.

Eind goed al goed.

Van bij het begin tot nu is de totale Pauwelviering grotendeels een mannenzaak geweest. Op de naviering komt daar verandering in. De traditie wil dat de Pauwel en de Apostels dan verschijnen vergezeld van een voorlopig of definitief lief of van hun beminde vrouw. De Pauwel brengt zo zijn ‘Paline’ en elke Apostel zijn ‘Aposteline’ mee. De ganse dag draagt de Paline de prachtige Pauwelhoed op het hoofd en de Apostelinnen houden de met een zijden bloem of lint bijgewerkte sabel van hun geliefde in de hand. Wie zonder lief op het appel komt betaalt een fles jenever.

Zingend en dansend brengt het jeugdig volk dan een bezoek aan de herbergen in en rond het gehucht. Spontaan worden zij onderweg uitgenodigd door Pauwelsympathisanten. Het volkse feest eindigt waar het begonnen is, namelijk aan het Pauwellokaal, waar plaats gemaakt wordt voor een laatste vrolijke feestpartij.

Dit nieuwsbericht delen: